شمارهٔ ۲۰۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به شدت از دوری محبوبش نگران و غمگین است. او نمی‌تواند زیبایی‌های زندگی را بدون وجود محبوبش ببیند و احساس خالی بودن می‌کند. به تصویر کشیدن محبوب به عنوان گنجی منحصر به فرد و شمعی که پروانه‌اش تنها عقل اوست، نشان‌دهنده عمیق‌ترین وابستگی و عشق اوست. هرچند شاعر در تلاش است تا احساساتش را کنترل کند، اما در فضای دوری از محبوب، تنها حس غم و ناامیدی در او باقی مانده است. او همچنین اشاره می‌کند که هیچ چیز جز عشق و یاد محبوب برایش اهمیت ندارد و به نوعی در دام عشق گرفتار شده است. در پایان، با دادخواست از ساقی، به نیاز به آموزه‌های عمیق‌تر و معرفت اشاره می‌کند تا درک بهتری از عشق و هستی پیدا کند.
آن ماه پری رخ را در خانه نمی بینموین طرفه که بی رویش کاشانه نمی بینم
هوش مصنوعی: من در خانه هیچ نشانی از آن ماه روی زیبا نمیبینم و جالب اینکه بدون او حتی در خانهام هم آرامش نمییابم.
بینم دو جهان یکموی از حلقه ی گیسویشوز گیسوی او موئی در شانه نمی بینم
هوش مصنوعی: من در دو جهان فقط یک تار مو از حلقهی گیسوی او را میبینم و از گیسویش هیچ مویی در شانهام نمیبینم.
گنجیست که جز جانش ویرانه نمی یابمشمعیست که جز عقلش پروانه نمی بینم
هوش مصنوعی: این سخن به زیبایی اشاره دارد به موجودیتی ارزشمند که فقط روح و جان آن را میتوان یافت و هیچ چیزی دیگری را در کنار آن نمیتوان به اعتبارش افزود. همچنین به دانشی یا بصیرتی اشاره می‌کند که تنها با عقل و آگاهی میتوان به آن پی برد، و نه با هیجان و احساسات. در واقع، این گزاره بر ارزش و اهمیت عقل و روح در زندگی تأکید دارد.
از خویش ز بیخویشی بیگانه شدم لیکنجز خویش در آن حضرت بیگانه نمی بینم
هوش مصنوعی: من از خودم دور شدم و بیخودی را تجربه کردم، اما در آن حالت جز خودم هیچ چیز دیگری نمیبینم.
هر چند که جانانه در دیده ی باز آیدتا دیده نمی دوزم جانانه نمی بینم
هوش مصنوعی: اگرچه محبوب من در برابر چشمانم قرار میگیرد، اما چون به او خیره نمیشوم، او را نمیبینم.
چون دانه ببیند مرغ از دام شود غافلمن در ره او دامی جز دانه نمی بینم
هوش مصنوعی: زمانی که مرغ دانه را ببیند، از دام غافل میشود. من در مسیر او، چیزی جز دانه نمیبینم که به آن توجه کند.
چندانک بسر گردم چون اشک درین دریاجز اشک درین دریا دُردانه نمی بینم
هوش مصنوعی: هرچقدر که در این دریا بگردم، مانند اشکی در آب، جز اشک و گریه چیزی نمیبینم.
اینست که مجنونرا دیوانه نهد عاقلورنی من مجنونش دیوانه نمی بینم
هوش مصنوعی: این به این معناست که مجنون تحت تأثیر عشق دیوانه میشود و ممکن است عاقلها او را دیوانه ببینند. اما من، این دیوانگی را در کسی که مجنون عشق من است، مشاهده نمیکنم.
تخفیف کن از دورم ساقی دو سه پیمانهکز غایت سرمستی پیمانه نمی بینم
هوش مصنوعی: ساقی، لطفاً مقدار کمی از شراب را از دور برایم بریز، زیرا به قدری مست هستم که خودم نمیتوانم پیمانه را ببینم.
بفروش بمی خواجو خود را که درین معنیجز پی مغان کس را فرزانه نمی بینم
هوش مصنوعی: خود را برای خوشی و لذت زندگی به مغان بفروش، زیرا در این زمینه هیچ کس را جز پی مغان خردمند نمیدانم.