بخش ۳ - گفتار اندر نعت رسول و یاران
هوش مصنوعی: این متن در مورد فضیلت و مقام اهل بیت پیامبر اسلام، به‌ویژه امام علی و فرزندانش، حسن و حسین، است. شاعر با ذکر سخنان پیامبر، به عظمت آنها اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس در تاریخ به دلیری و فضیلت امام علی نمی‌رسد. او همچنین به وفاداری و دیانت این دو فرزند امام علی، حسن و حسین، که جان خود را در راه دین فدای کردند، اشاره می‌کند. همچنین شاعر به اهمیت محبت و دوستی اهل بیت و ذلت کسانی که با آنها دشمنی دارند، تأکید می‌کند و می‌گوید که همگان باید در راه نیکی و همراهی با نیکنامان تلاش کنند.
چه گفت آن خداوند تنزیل وحیخداوند امر و خداوند نهی
هوش مصنوعی: خداوندی که قرآن را نازل کرده، همانگونه که فرمان میدهد، نهی نیز می‌کند.
که من شهر علمم علیم درستدرست این سخن گفت پیغمبرست
هوش مصنوعی: من در شهر دانش و علم زندگی میکنم و به طور صحیح و دقیق به آن علم دارم. این جمله، سخن پیامبر است.
دو فرزند او نور بیننده راحبیب جهان آفریننده را
هوش مصنوعی: دو فرزند او، روشنیدهنده و محبوب خالق جهان هستند.
نخستین سر نامداران حسنچراغ جهان و مه انجمن
هوش مصنوعی: نخستین سر نامداران، شخصی است که زیبایی و خوبی او مانند چراغی در جهان میدرخشد و همچنین مانند ماه در جمع دوستانش جلوهگری می‌کند.
پس شیرزاده دلاور حسینکه آورد لشکر بدان دشت کین
هوش مصنوعی: شیرزاده دلیر حسین، سپاه را به دشت کینه آورد.
همه جان نهاده به شمشیر کینهمه دل‌سپرده به فرمان دین
هوش مصنوعی: همه جان خود را فدای خونخواهی کردهاند و همه دلهایشان را به پیروی از دستورات دین سپردهاند.
همه پاک بودند و پرهیزگارسخنهای حیدر گذشت از شمار
هوش مصنوعی: همه افراد نیک و درستکار بودند و سخنان حیدر از دل و یادشان فراتر رفت.
به مردمی نباشد چنو آدمیچنین گفت پیغمبر هاشمی
هوش مصنوعی: پیغمبر هاشمی فرموده است که اگر مردمی اینگونه باشند، در واقع نباید به چنین شخصی اعتنا شود.
گواهی دهم کین سخن را ازوستتو گوئی دو گوشم بر آواز اوست
هوش مصنوعی: میگویم که این حرف از اوست، چنانکه گویی دو گوش من بر صدای او قرار دارد.
منم بنده اهل بیت نبیستاینده خاک پای وصی
هوش مصنوعی: من غلام و خدمتگزار اهل بیت پیامبر هستم و با عشق و احترام به پای وصی او سجده میزنم.
خود آن روز نامم به گیتی مبادکه من نام حیدر ندارم به یاد
هوش مصنوعی: هرگز روزی نخواهد آمد که نامم در دنیا ثبت شود، اگر که نام حیدر را در خاطر نداشته باشم.
بدین زادم و هم برین بگذرمچنان دان که خاک پی حیدرم
هوش مصنوعی: من از این دنیا به دنیا آمدهام و به همین شکل نیز از آن میگذرم، همچون خاکی که زیر پای حیدر (علی) قرار دارد.
زمانه زبون گشتی و روزگارکه حیدر زدی دست در ذوالفقار
هوش مصنوعی: زمانه تیره و نامناسب شده و روزگار به هم ریخته است، چون حیدر (علی) به شمشیرش (ذوالفقار) دست زده است.
نیامد به گیتی چو حیدر سوارکه دین‌دار عالم بد آن نامدار
هوش مصنوعی: هیچ‌کس مانند حیدر (علی) به زمین نیامده است، زیرا او دین‌دار و معروفترین فرد در عالم است.
جهان آفرین تا جهان آفریددلیری چو حیدر نیامد پدید
هوش مصنوعی: خالق جهان، پس از آفرینش جهان، کسی را به جرأت و شجاعت حیدر نیاورد.
حکیم این جهان را چو دریا نهادبرانگیخته موج او تندباد
هوش مصنوعی: حکیم می‌گوید که این دنیا مانند دریا است و مانند امواج آن، تغییر و تحولاتش سریع و پرشور است.
چو هفتاد کشتی بر او ساختههمه بادبان‌ها برافراخته
هوش مصنوعی: چنان که هفتاد کشتی بر روی آب ساخته شده و تمامی بادبانهایشان به سمت بالا برافراشته است.
یکی پهن کشتی بسان عروسبیاراسته همچو چشم خروس
هوش مصنوعی: کشتی به زیبایی یک عروس آماده شده و به طور گسترده دراز شده است، همانطور که چشم خروس درخشان و زیباست.
محمد بر او اندرون با علیهمان اهل بیت نبی و وصی
هوش مصنوعی: محمد و علی هر دو از اهل بیت پیامبر هستند و یک نسل و خانواده مشترک را تشکیل میدهند.
خردمند کز دور دریا بدیدکرانه نه پیدا و بن ناپدید
هوش مصنوعی: مرد خردمند که از دور دریا را میبیند، کرانهای را میبیند که قابل مشاهده نیست و همچنین ته دریا نیز دیده نمیشود.
بدانست کو موج خواهد زدنکس از موج بیرون نخواهد شدن
هوش مصنوعی: بدان که اگر تو از چیزی خارج شوی، دیگران هم نمیتوانند به سادگی از آن جدا شوند.
به دل گفت اگر با نبی و وصیشوم غرقه دارم دو یار وفی
هوش مصنوعی: به دل گفتم اگر با پیامبر و ولیاش باشم، همیشه در وفا و صداقت غرق میشوم.
همانا که باشد مرا دستگیرخداوند تاج و لوا و سریر
هوش مصنوعی: اگر خداوند دستگیر من باشد، دیگر نیازی به تاج، پرچم و تخت پادشاهی ندارم.
خداوند جوی می و انگبینهمان چشمه شیر و مای معین
هوش مصنوعی: خداوند برای ما چه شفاف و خوش طعمی میسازد که مانند شیر و عسل است و این نعمتها به شکل چشمهای زلال و خالص در اختیار ما قرار میگیرد.
اگر چشم داری به دیگر سرایبه نزد نبی و وصی گیر جای
هوش مصنوعی: اگر چشمت به دنیا و مکتبهای دیگر است، به پیش پیامبر و جانشین او برو و در آنجا جای بگیر.
گرت زین بد آید گناه من استچنین است و این دین و راه من است
هوش مصنوعی: اگر این وضعیت برای تو ناخوشایند است، تقصیر من است. این همان چیزی است که من به آن معتقدم و راهی است که انتخاب کردهام.
دلت کر به راه خطا مایل استترا دشمن اندر جهان خود دل است
هوش مصنوعی: دل تو به گمراهی و نادرستی متمایل است و در واقع دشمن تو در زندگیات، خود دل توست.
هر آن کس که در دلش بغض علیستاز و خارتر در جان مرد کیست
هوش مصنوعی: هر کسی که در دلش نسبت به علی کینه و بغض دارد، بیتردید از هر خار و آزار در وجود یک انسان بدتر است.
نباشد جز اهریمن بدکنشکه یزدان بسوزد به آتش تنش
هوش مصنوعی: جز افرادی که بدی میکنند و آسیب میرسانند، کسی وجود ندارد که خداوند آنان را به عذاب و مجازات نرساند.
نگر تا به بازی نداری جهاننبرگردی از نیکی همرهان
هوش مصنوعی: مراقب باش که در زندگی به بازیچهی دنیا گرفتار نشوی، و از خوبی کردن به دیگران و همراهی با نیکان دور نشوی.
همه نیکیت باید آغاز کردچو با نیکنامان بود هم نبرد
هوش مصنوعی: برای نیکو کردن کارها باید از جایی شروع کرد، زیرا اگر با افرادی نیکوکار همراه شوی، دشواریها کمتر خواهد شد.