غزل شمارهٔ ۱۵۳
هوش مصنوعی: این شعر به تمایز بین دنیا و معنویات اشاره دارد و از دل دعوت می‌کند که به جز یار حقیقی (خدا) به هیچ چیز دیگری وابسته نباشد. شاعر به دل می‌گوید که از امیدهای دنیوی بگذرد و از محل‌های پست دور شود و به دنبال منزلگاهی فراتر از جهان مادی باشد. او پیشنهاد می‌کند که دل را از دغدغه‌های دنیوی آزاد کند و برای رسیدن به حقیقت، قدم در مسیری خطرناک و تاریک بگذارد. این راه دشوار و پرخطر است، اما در نهایت باید به سوی نور و حقیقت (روی دوست) حرکت کند و از هر گونه موانع و پرده‌هایی که بر سر راه است عبور کند. در پایان، شاعر هشدار می‌دهد که در این دنیا نظیر مشکلات و موانع بسیاری وجود دارد و باید از آن دوری کرد.
مبند ای دل، بجز در یار خود دلامید از هر که داری جمله بگسل
هوش مصنوعی: ای دل، جز به یار خود هیچ امیدی نداشته باش و از هر چیز و کسی که به آن دل بستهای، جدا شو.
ز منزلگاه دونان رخت بربندورای هر دو عالم جوی منزل
هوش مصنوعی: از جایی که افراد پست و فرومایه زندگی میکنند، دور شو و به جستجوی مکانی برتر بپرداز که فراتر از هر دو عالم باشد.
برون کن از درون سودای گیتیازین سودا بجز سودا چه حاصل؟
هوش مصنوعی: از خود بیرون کن اندیشههای دنیایی را؛ از این فکر، جز خیال و تفکر چه به دست میآوری؟
منه دل بر چنین محنت سراییکه هرگز زو نیابی راحت دل
هوش مصنوعی: دل را بر این خانهی پر از درد و رنج نبند، زیرا در اینجا هرگز آرامش خاطر نخواهی یافت.
دل از جان و جهان بردار کلینخست آنگه قدم زن در مراحل
هوش مصنوعی: دل خود را از دنیا و همهٔ آنچه در آن است آزاد کن، سپس با تمام وجود در مسیرهای زندگی قدم بردار.
که راهی بس خطرناک است و تاریککه کاری سخت دشوار است و مشکل
هوش مصنوعی: راهی که در پیش رو داریم، بسیار خطرناک و تاریک است و انجام این کار، بسیار دشوار و مشکل به نظر میرسد.
نمی‌بینی چو روی دوست، باریحجابی پیش روی خود فروهل
هوش مصنوعی: وقتی که چهره دوست را نمی‌بینی، چگونه میتوانی حجاب یا مانع را در مقابل خودت کنار بگذاری؟
ز شوق او تپان می‌باش پیوستمیان خاک و خون، چون مرغ بسمل
هوش مصنوعی: به خاطر عشق او، قلبم مداوم میتپد و در میانهی خاک و خون قرار دارد، مانند پرندهای که بر اثر تیر، به سختی زنده است.
چو روی حق نبینی دیده بردوزنباید دید، باری، روی باطل
هوش مصنوعی: زمانی که حقیقت را نبیند، نباید چشمش را به باطل معطوف کند. چون در واقع، توجه به آنچه نادرست است، بیفایده است.
تو هم بربند بار خود از آنجاکه همراهانت بربستند محمل
هوش مصنوعی: تو هم بار و بند و بست خود را از جایی که دوستانت این کار را کردند، جمع کن.
قدم بر فرق عالم نه، عراقینمانی تا درینجا پای در گل
هوش مصنوعی: بر بالای سر جهان نرو، ای عراقی، اگر اینجا بایستی، در گِل خواهی ماند.