غزل شمارهٔ ۲۲۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از دل شکستۀ خود می‌گوید و به شدت از درد و عواطفش به خاطر دوری معشوقش شکایت می‌کند. او به تصویر می‌کشد که چگونه احساساتش به حدی عمیق شده که جانش را به خطر انداخته و بدون حضور محبوبش، همچون خاری خجلت‌زده در دنیای بی‌رحم می‌افتد. شاعر به درمان‌پذیری این درد اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ کسی جز معشوقش نمی‌تواند بر درد او مرهم نهد، زیرا اوست که قادر به زنده کردن مردگان است و تنها وجود او می‌تواند جان تازه‌ای به دل پژمرده‌اش ببخشد.
بپرس از دلم آخر، چه دل؟ که قطرهٔ خونکه بی‌تو زار چنان شد که: من نگویم چون؟
هوش مصنوعی: از دل من بپرس که چه حالی دارد، چرا که بدون تو، حتی یک قطره خونم هم به شدت ناراحت و غمگین است و من نمیتوانم بگویم چقدر درد و رنج میکشم.
ببین که پیش تو در خاک چون همی غلتد؟چنان که هر که ببیند برو بگرید خون
هوش مصنوعی: به نظرت چه کسانی در خاک غلت میزنند؟ مانند افرادی که اگر ببینند، از شدت تأثر و درد اشکشان جاری میشود و دلی آکنده از غم خواهند داشت.
بمانده بی رخ زیبای خویش دشمن کامفتاده خوار و خجل در کف زمانه زبون
هوش مصنوعی: در دنیای پر از مشکلات و چالشها، دشمنانی که به دلیل زیبایی تو نتوانستهاند به خواستههایشان دست یابند، حالا در برابر زمان و سرنوشت زبون و خوار شدهاند.
نه پای آنکه ز پیش زمانه بگریزدنه روی آنکه ز دست بلا شود بیرون
هوش مصنوعی: نه افرادی که از مشکلات و سختیهای زمانه فرار میکنند و نه کسانی که سعی دارند از چنگال بلا و مصیبتها رهایی یابند، نمیتوانند به طور کامل از این دشواریها دور بمانند.
کنون چه چاره؟ که کار دلم ز چاره گذشتگذشت آب چو از سر، چه سود چاره کنون؟
هوش مصنوعی: حالا چه کاری میتوان کرد؟ حال دل من از تدبیر و چارهسازی به در رفته است. وقتی آب از سر گذشت، دیگر چه فایدهای به چارهجویی دارد؟
طبیب دست کشید از علاج درد دلمچه سود درد دلم را علاج با معجون؟
هوش مصنوعی: پزشک از درمان درد دل من ناامید شد، چرا که معجون هم نمی‌تواند درد دل را درمان کند.
علاج درد عراقی به جز تو کس نکندتویی که زنده کنی مرده را به کن فیکون
هوش مصنوعی: هیچکس به جز تو نمی‌تواند دردهای عراقیها را درمان کند، تویی که میتوانی مردهها را با قدرت خویش زنده کنی.