غزل شمارهٔ ۲۸۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حال و روز بیدلان و خستگان می‌پردازد و آن‌ها را در وضعیت زاری و درماندگی نشان می‌دهد. او از خواننده دعوت می‌کند تا به کوی عاشقان برود و حال مشتاقان را مشاهده کند که گرفتار رنج و درد هستند. شاعر به وضعیت غم‌انگیز ضعیفان اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که در دلش هیچ شادمانی وجود ندارد، بلکه تنها غم و اندوه حاکم است. در نهایت، او امید به دیدار دلدار را در دل خود زنده نگه می‌دارد و به عراقی توصیه می‌کند که اگر می‌خواهد چهره یار را ببیند، نباید از راه خود برگردد.
بیا، تا بیدلان را زار بینیروان خستگان افگار بینی
هوش مصنوعی: بیا تا ببینی که دلسوختگان به چه حال و روزی دچارند و چطور در درد و رنج دست و پا میزنند.
تن درماندگان رنجور یابیدل بیچارگان بیمار بینی
هوش مصنوعی: اگر به تن بیمار و رنجور نگاهی بیندازی، میتوانی درد و رنج بیچارگان را حس کنی.
به کوی عاشقان خود گذر کنکه مشتاقان خود را زار بینی
هوش مصنوعی: به محله عاشقان سر بزن؛ آنجا افرادی را میبینی که از عشق به شدت احساساتی و ناتوان هستند.
میان خاک و خون افتاده حیرانزهر جانب دو صد خونخوار بینی
هوش مصنوعی: در اینجا تصویر یک وضعیت درمانده و عذابآور به نمایش گذاشته شده است. فردی در دشواری و در میان دو نیروی ویرانگر گرفتار شده و به شدت نگران و مضطرب است. او در میان خون و خاک، دچار سردرگمی شده و در اطرافش نشانههای خشونت و دشمنی را میبیند. این وضعیت به نوعی نشاندهنده جنگ یا تخریب و مصیبت است که بر او و دیگران سایه انداخته است.
بسا جان عزیز مستمندانکه بر خاک در خود خوار بینی
هوش مصنوعی: بسیاری از انسانهای فقیر و نیازمند، ممکن است در نظر تو بیارزش و حقیر به نظر برسند، در حالی که جانهای گرانبهایی دارند.
یکی اندر دل زار ضعیفاننظر کن، تا غم و تیمار بینی
هوش مصنوعی: به درون دل افراد ضعیف و زحمتکش نگاه کن تا نگرانیها و دردهایشان را ببینی.
نبینی هیچ شادی در دل ماولی اندوه و غم بسیار بینی
هوش مصنوعی: در دل ما هیچ نشانهای از شادی وجود ندارد، اما غم و اندوه زیادی را میتوانی ببینی.
دلا، با این همه امید دربندکه هم روزی رخ دلدار بینی
هوش مصنوعی: ای دل، با وجود تمام این امیدها، در بند این امید هستی که یک روز صورت محبوب را خواهی دید.
چو افتادی، عراقی، رو مگرداناگر خواهی که روی یار بینی
هوش مصنوعی: اگر به زمین افتادی، ای عراقی، رو بر نگردان، اگر میخواهی چهره محبوبت را ببینی.