بخش ۱ - سر آغاز
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق عمیق و درد و لذت حاصل از آن است. شاعر به توصیف حال و روز خود در این عشق می‌پردازد، که به نوعی مونس و درمان دردهایش است. او از شوق دیدار معشوق و آرزوی حضور او صحبت می‌کند و بیان می‌کند که عشق او مانند پروانه‌ای در دنیای شمع وجود معشوق می‌چرخد.
شاعر در عین حال از حیرت و سردرگمی خود در این عشق می‌گوید و به غم دوستان و سوزش دل در برابر دشمنان اشاره می‌کند. در بازار عشق، او خود را مشتری بی‌پایه‌ای می‌داند که معشوقش کالایی گرانبها دارد.
او ابراز می‌کند که به دعا از خدا می‌خواهد تا شاید در خواب معشوقش را ببیند و نگران است که آیا معشوق به او توجهی خواهد کرد یا خیر. شاعر حس می‌کند که عشق او سرما و دوری را در پی دارد و امیدوار است که زمان مناسبی بیابد تا دل خود را به دست آورد.
در نهایت، شاعر بیان می‌کند که عشق به معشوق به قلب او رسوخ کرده و معشوق نیز با تکبر از او فاصله گرفته است. او روشنی و زیبایی معشوق را ستایش می‌کند و در عین حال از غم و فراق خود صحبت می‌کند.
ای هوای تو مونس جانممایهٔ درد و اصل درمانم
هوش مصنوعی: ای هوای تو، پناه دل من و همدم جانم، هم موجب رنج من هستی و هم منبع شفای من.
مرغ جان تا بیافت دیدهٔ بازدر هوای تو می‌کند پرواز
هوش مصنوعی: پرندهٔ وجودم وقتی چشمش به تو میافتد، در آرزوی تو به پرواز در میآید.
گفت و گوی تو روز و شب یارمجست و جوی تو حاصل کارم
هوش مصنوعی: صحبت و گفتوگو با تو، روز و شب برای من مهم است و جستوجو کردن برای تو نتیجه تلاشهایم را به نمایش میگذارد.
دلم از عشق توست دیوانهتا تو شمعی، تو راست پروانه
هوش مصنوعی: دل من به خاطر عشق تو دیوانه شده است؛ تو همچون شمعی هستی و من مانند پروانه‌ای در اطراف تو میچرخم.
نیک در کار خویش حیرانمدرد خود را دوا نمی‌دانم
هوش مصنوعی: من در کارهای خودم شگفتزدهام و نمی‌دانم چگونه بر دردهای خود فائق آیم.
در غم دوستان مهر گسلدشمنان را بسوخت بر من دل
هوش مصنوعی: در دل من به خاطر غم دوستان، آتش محبت دشمنان شعلهور شد.
ما همه مشتری بی‌پایهاو و کالای او گران‌مایه
هوش مصنوعی: همه ما مشتریان بدون اعتبار او هستیم و محصولات او بسیار ارزشمند و گرانبها هستند.
ای ز سوداییان درین بازارفارغ از مثل من هزار هزار
هوش مصنوعی: ای کسی که در این بازار از تیرگیهای دل و افکار پریشان بیخبری، آرام و بیدغدغهای، در حالی که من از این مشکلات و وسوسهها بسیار رنج میبرم.
خواب خواهم من از خدا به دعاتا ببینم مگر به خواب تو را
هوش مصنوعی: من از خدا درخواست خواب دارم تا شاید در خواب تو را ببینم.
نکند خود به خاطرت گذریکه کنی سوی بیدلی نظری
هوش مصنوعی: شاید به خاطر تو در اندیشه بیدلی نگاهی بیندازم.
چون سرماست خاک سودایتفرصتی، تا نهیم در پایت
هوش مصنوعی: به خاطر سرمایی که بر خاک عشق تو حاکم است، فرصتی پیش آمده تا عشق و احساس خود را به تو تقدیم کنیم.
می‌سزد جز به وقت دل بردنالتفاتی به بیدلی کردن
هوش مصنوعی: چندان بیاعتنایی به کسی که در دلش نمیدارد، شایسته نیست، مگر اینکه زمانش برسد و دل او را به دست آورد.
به تلطف ز ما ربودی دلبه تکبر کنون زیاد مهل
هوش مصنوعی: به خاطر مهربانیات دل مرا ربودی و اکنون که با تکبر رفتار میکنی، به من کمی مهلت بده.
تو به خود عاشقی، زهی مشکل!که ز ما بگذرد تو را در دل
هوش مصنوعی: تو به خودت عاشق شدهای، چه دشواری! که عشق ما از دل تو خواهد گذشت.
تو سبق برده‌ای ز نیکویانما ز عشق تو این غزل گویان:
هوش مصنوعی: تو در زیباییها از همه جلوتر هستی و عشق تو باعث شده که من این شعر را بگویم.