غزل شمارهٔ ۱۹
هوش مصنوعی: این شعر به بیان درد و رنج عاشقانه و عشق منجر به عذاب می‌پردازد. شاعر از رنگین شدن دست‌های محبوب با خون خود حرف می‌زند و به تصویر کشیدن وضعیت غمگین و عاطفی عاشقان می‌پردازد. همچنین به کنایه از تلاش‌های بی‌ثمری اشاره می‌کند که عاشقان برای دستیابی به عشق انجام می‌دهند و در مسیر این عشق با مشکلات و موانع زیادی مواجه می‌شوند. در نهایت، شعر به سوالاتی درباره امید و ناامیدی در عشق و زندگی می‌پردازد و نشان می‌دهد که عشق می‌تواند هم شادابی و هم رنج به همراه بیاورد.
تا توان کردن ز خونِ ما نگارین دست رااز حنا بهرِ چه باید کرد رنگین دست را
هوش مصنوعی: تا وقتی که از خون ما رنگین دستِ محبوب را میسازند، برای چه باید از حنا استفاده کرد؟
سینه‌اش از بادهٔ لعلی بدخشان می‌شودهر که سازد چون سبو در خواب بالین‌‌دست را
هوش مصنوعی: هر کسی که مانند سبو در خواب بر روی دستش میگذارد، سینه‌اش از شراب زیبای بدخشان پر میشود.
انتظارِ قتل، کارِ عاشقان را ساخته استتا تو می‌سازی بلند ای کوهِ تمکین دست را
هوش مصنوعی: عاشقان به خاطر انتظار کشیدن برای طرف مقابل، به صورت عمیق و مستحکم به عشق پرداختهاند. در این میان، تو مانند کوهی از اراده و استقامت، در حال شکل دادن به این سیر و سلوک عاشقانه هستی و بر آنها تأثیرگذاری میکنی.
بس که از دل‌های خونین است زلفش مایه‌دارمی کند در هر سراسر، شانه رنگین دست را
هوش مصنوعی: زلف او به قدری از درد و غم دلها پر است که هر جا که میرود، دست را با رنگینکمانی از احساسات غمگین و عاشقانه پر می‌کند.
پایِ ایمانِ جهانی در خَمِ لغزیدن استبر میاور ز آستین ای دشمنِ دین دست را
هوش مصنوعی: پایِ اعتقاد به جهان در خطر لغزش و افتادن قرار دارد، پس ای دشمن دین، دستت را از آستین بیرون نیاور.
رشتهٔ نازک، گوهرِ دلها ازان نازک‌تر استزینهار آهسته کش در زلفِ مشکین دست را
هوش مصنوعی: رشتهٔ نازکی که دلها را به هم پیوند می‌زند، از خودِ دلها هم ظریفتر است؛ پس با احتیاط و آرامی، دستت را در زلفهای مشکی آن به حرکت درآور.
بحر را سر پنجهٔ مرجان نیندازد ز جوشچند بر دل می‌نهی از بهر تسکین دست را
هوش مصنوعی: اگر مرجانها نتوانند دریا را با سر پنجههای خود آرام کنند، چرا دل خود را با زخمهای درون و غمها آزار میدهی؟ دستت را به طرف تسکین و آرامش دراز کن.
فرصتِ خاریدنِ سر، خواجه را از حرص نیستکی معطل می گذارد جسمِ گُرگین دست را
هوش مصنوعی: خواجه بیصبر و شوق به خودش مشغول است و فرصتی برای آرامش ندارد، همانند گرگینی که دستش بیکار نمیماند و از حرص و ولع خود نمیتواند درنگ کند.
خون گریبان می‌درد از زخم هر دم بر تنمتا که خواهد ساخت از خونم نگارین دست را
هوش مصنوعی: درد هر لحظه از زخمهای من، مانند جوی خون به گریبانم میریزد. تا اینکه او با خون من، دستی زیبا و رنگی خواهد ساخت.
بر نمی‌دارد گل از دامانِ شبنم دستِ خویشچون به آسانی کشد ز آیینه خودبین دست را
هوش مصنوعی: گل، دست خود را از دامان شبنم برنمیدارد؛ چون وقتی انسان به راحتی می‌تواند دستش را از آینهی خودپسندیش بردارد.
قمریان را عقده‌ای ای سرو از دل باز کنتا به کی بیکار بتوان داشت چندین دست را
هوش مصنوعی: ای سرو، خودت را از غصهها رها کن تا دیگر نتوان به این اندازه بیکار و بیهدف زندگی کرد.
بیستون را تیشه‌ام در حملهٔ اول گداختنیست با من نسبتی فرهادِ سنگین دست را
هوش مصنوعی: در تهاجم نخست، تیشه‌ام بیستون را گداخته است، اما من هیچ نسبتی با فرهاد، آن کوهنوردِ نیرومند، ندارم.
خشک می‌گردد ز حیرت چون به دامانش رسدمی‌کنم بی‌طاقتی چندان که تلقین دست را
هوش مصنوعی: وقتی به دامانش میرسم، آنقدر از شگفتی خشک میشوم که نمیتوانم تحمل کنم و دستم را به آرامی تلقین میکنم.
کی به خونِ قطره صائب پنجه رنگین می کند؟آن که چون مرجان کند از بحرِ خونین دست را
هوش مصنوعی: چه کسی دستش را به رنگ خون میآلاید؟ آن کسی که مانند مرجان، از دریای خونین، دست خود را برمیدارد.