غزل شمارهٔ ۳۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عشق و زیبایی معشوق است و بیانگر احساسات عمیق شاعر نسبت به او می‌باشد. شاعر می‌گوید که رام کردن چهره‌ی معشوق غیرممکن است و سایه‌اش زمین را می‌بوسد. او خود را شایسته‌ی مشاهده‌ی روی معشوق نمی‌داند و از دور سجده‌ای برای ابروی او دارد. ناز معشوق سبک‌کننده‌ی نازنینان است و سنگ کوه هم در برابر زیبایی او کم می‌آورد. شاعر به زیبایی معشوق و ارتباط آن با طبیعت اشاره می‌کند و به نظرات دیگران درباره‌ی آن نیز می‌پردازد. او احساس می‌کند که عشقش آنقدر عمیق است که تمام دنیا به گوشه‌ی چشم معشوق‌اش پاسخ گوست و عشق او قدرتی بر حل مشکلات دارد. در نهایت، شاعر از شرم و زیبایی معشوق می‌گوید و تأکید می‌کند که عشقش همیشه به یاد او باقی خواهد ماند.
نیست ممکن رام‌کردن چشمِ جادوی تراسایه می‌بوسد زمین از دور، آهوی ترا
هوش مصنوعی: نفوذ چشمان سحرآمیز تو که آرام کردن آن ناممکن است، باعث شده که سایهات از دور زمین را در آغوش گیرد و مانند آهو به تو احترام بگذارد.
نیستم شایسته‌گر نظارهٔ روی تراسجده‌ای از دور دارم طاقِ ابروی ترا
هوش مصنوعی: من لیاقت ندارم که به تماشای صورتت نزدیک شوم، اما از دور برای ابروهای قشنگت احترام و سجده‌ای در دل دارم.
پلهٔ نازِ تو دارد نازنینان را سَبُککوهِ تمکین سنگِ کم باشد ترازوی ترا
هوش مصنوعی: زیبایی و ناز تو باعث شده که محبوبان و معشوقان احساس سبکی و راحتی کنند، به طوری که در مقابل ثبات و استحکام تو، هر چیزی دیگر کم می‌آورد و نمیتواند به خوبی تو را اندازهگیری کند.
با سمن چون نسبتِ آن پیکرِ سیمین کنم؟بسترِ گل، خارِ ناسازست پهلوی ترا
هوش مصنوعی: چطور میتوانم با گلی مانند سمن، نسبت به آن پیکر نقرهای فکر کنم؟ وقتی که کنار تو، بستر گل با خارهای نامناسب در اینجا وجود دارد.
آنچنان کز خط سوادِ مردمان روشن شودسرمه گویاتر کند چشمِ سخنگوی ترا
هوش مصنوعی: چنانچه نوشتهها و آثار مردم به روشنی فهمیده شود، چشمان تو که سخن میگویند، بیشتر از قبل میدرخشند و نمایان میشوند.
هر که را دستی بود در حل و عقدِ مشکلاتبر زبان چون شانه دارد حرفِ گیسوی ترا
هوش مصنوعی: هر کسی که در حل و فصل مشکلات مهارت دارد، کلامش به شیرینی و نرمی همچون موهای توست.
چون سکندر، تشنه از ظلمات می‌آمد برونخضر اگر می‌دید تیغ و دست و بازوی ترا
هوش مصنوعی: زمانی که سکندر، با عطش از تاریکیها بیرون می‌آمد، اگر خضر را می‌دید که با شمشیر و دستان نیرومندش در برابر او ایستاده، چه حالتی برایش پیش می‌آمد.
گر گذارد قوّتِ گیراییی در دست‌هادر گره بندند گل‌پیراهنان بوی ترا
هوش مصنوعی: اگر نیروی جاذبه در دستانت باشد، افرادی که زرنگ هستند میتوانند به راحتی زیبایی را در پیراهنهای گلدار تو محصور کنند.
بر سیه‌روزان ببخشا، کز خطِ شبرنگ هستدر کمین روزِ سیاهِ طرفه‌ای روی ترا
هوش مصنوعی: به افرادی که روزهای بدی را سپری میکنند، رحم کن، چرا که ممکن است خطی پررنگ، وجود روزهای تاریک را در کمین زیبایی چهرهات پنهان کرده باشد.
آنقدر جرأت ز بخت‌ِ نارسا دارم طمعکز دلِ صد چاک سازم شانه گیسوی ترا
هوش مصنوعی: من آنقدر جرأت دارم که با وجود بختی ناگوار، امید داشته باشم که از دل پریشان و پارهپارهام، شانهای برای گیسوان تو بسازم.
مصرعِ برجسته هیهات است از خاطِر رَوَدچون کند صائب فرامش قدِِّ دلجوی ترا؟
هوش مصنوعی: عملاً غیرممکن است که یاد و خاطره تو از ذهن برود، چرا که زیبایی و جذابیت تو همیشه در دلها باقی مانده است.