غزل شمارهٔ ۷۲
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به زیبایی و ارزش چیزها اشاره دارد. شاعر به اهمیت درک و شناخت زیبایی‌ها و ارزش‌های زندگانی تأکید می‌کند. او از کنایه‌هایی مانند "خس" و "خاشاک" استفاده می‌کند تا نشان دهد که گاهی چیزهای بی‌ارزش توجه و گفت‌وگو را به خود جلب می‌کنند، در حالی که باید بر روی گنجینه‌های واقعی تمرکز کرد.
شاعر همچنین به عشق و زیبایی می‌پردازد و تصوری از عشق نافذ و خونین را به تصویر می‌کشد. او به عشق به عنوان چیزی متعالی اشاره می‌کند که در عین حال درد و رنجی را هم به همراه دارد. در نهایت، شاعر نیاز به آگاهی از زیبایی‌ها و ارزش‌ها و درک صحیح آنها را یادآور می‌شود.
هر خسی قیمت نداند نالهٔ شبخیز راخسروی باید که داند قدر این شبدیز را
هوش مصنوعی: هر کسی که ارزش نالهٔ نیمهشب را نداشته باشد، شخصی بزرگ و با شناخت باید بداند که قدر این شبدیز (اسب با ارزش و زیبا) چهقدر است.
خامشی دریا و گفت و گو خس و خاشاکِ اوستپاک‌کن از خار و خس این بحرِ گوهرخیز را
هوش مصنوعی: سکوت دریا و سخن گفتن علفهای هرز و زبالههایش همین است. این دریای پر از گوهر را از خاشاک و خارها پاک کن.
دفترِ گل را به آبِ چشم خواهد پاک شستگر ببیند بلبل آن رخسارِ شبنم‌خیز را
هوش مصنوعی: اگر بلبل آن چهرهی زیبا و درخشنده را ببیند، با اشکهایش دفتر گل را پاک خواهد کرد.
تیزیِ مژگانِ او گفتم شود از خواب کمخوابِ سنگین شد فسان آن دشنهٔ خونریز را
هوش مصنوعی: مژگان تیز او باعث می‌شود که خواب سنگینم کم شود و آن دشنه خطرناک، همانند داستانی غمانگیز در ذهنم نقش میبندد.
عشقِ خونخوار از دلِ پرخون فزون گیرد خبربیش دارد پاس ساقی ساغرِ لبریز را
هوش مصنوعی: عشق بیرحم از دل پر درد و رنج بیشتر خبر میبرد و ساقی از ساغر پر، آگاهی بیشتری دارد.
شوکت شاهی سبک‌سنگ است در میزانِ عدلعشق می‌گیرد به خونِ کوهکن پرویز را
هوش مصنوعی: شکوه و عظمت سلطنت در مقیاس عدالت عشق، با جان و خون کوهکن پرویز اندازهگیری می‌شود.
در قیامت کشتهٔ ناز تو می‌غلطد به خونبرنیاید زود خون از زخم، تیغِ تیز را
هوش مصنوعی: در روز قیامت، کسی که به خاطر زیباییات کشته شده، در خون خود می‌غلطد و خون از زخمهایش بهراحتی نمیریزد، چون تیغی که او را زده، تیز است.
در بهارِ سرخ‌رویی همچو جنّت غوطه دادفکرِ رنگینِ تو صائب خطّهٔ تبریز را
هوش مصنوعی: بهار سرخروی تو، مانند بهشتی است که افکار رنگین تو را در تبریز غوطهور کرده است.