غزل شمارهٔ ۸۹
هوش مصنوعی: این شعر از شاعری با احساس عمیق و درد عاشقانه حکایت دارد. شاعر از ناکامی و احساسات خود در ارتباط با معشوقه‌اش سخن می‌گوید. او با اشاره به زخم‌های عشق و تأثیر آن بر زندگی‌اش، نسبت به زیبایی و جذابیت خود آدمیان و وضعیت دل‌هایشان نگرانی دارد. شاعر به طعنه می‌گوید که حتی با وجود درد و رنج، نتوانسته از زیبایی‌های عشق دور شود. تصاویر زیبای طبیعی (مثل گل و ماه) و نمادهای عاشقانه در کنار احساس گسستگی و دوری وجود دارد. او در نهایت به ناامیدی از اثرگذاری کلماتش اشاره می‌کند، ولی همچنان ناراحتی و غم دلش را ابراز می‌کند.
ساختم از قتل نادِم دلربای خویش راعاقبت زان لب گرفتم خونبهای خویش را
هوش مصنوعی: من به خاطر عشق و دلربایی معشوقم، در نهایت از آن لبهای زیبا، بهای خون خود را گرفتم.
فکرِ دلهای پریشان کی پریشانش کند؟آن که در پا افکند زلفِ دوتای خویش را
هوش مصنوعی: آیا دلهای نگران و آشفته را چه چیزی میتواند بیشتر آشفته کند؟ کسی که زلفهای دو گانهاش را بر زمین افکنده است.
شبنمِ بیگانه‌ای این غنچه را در کار نیستتر مکن از باده لعلِ جانفزای خویش را
هوش مصنوعی: این غنچه از شبنم بیگانه بینیاز است؛ آن را با شراب زیبا و جانافزای خود تر نکن.
آه و دودش سنبل و ریحانِ جنّت می‌شوددر دلِ هر کس که سازی گرم جای خویش را
هوش مصنوعی: اگر برای کسی محیط و فضای دلنشینی بسازی، آن فضا مانند عطر و زیبایی گلهای بهشتی در دل او خواهد نشست.
از خزان هرگز نگردد نوبهارش روی زردگر خمیر از اشکِ من سازی حنای خویش را
هوش مصنوعی: هرگز بهار زیباییاش تحت تأثیر پاییز قرار نمیگیرد و رنگش زرد نخواهد شد، حتی اگر از اشکهای من، حنای خود را بسازی.
گر به این سامانِ خوبی روی در مصر آوریماهِ کنعان رو‌نما سازد بهای خویش را
هوش مصنوعی: اگر به این سرزمینِ پرنیکی بیایی، چهرهات همچون ماه سرزمین کنعان خواهد درخشید و ارزش و زیباییات را به نمایش خواهد گذاشت.
گل نخواهی زد، چه جای سنگ بر دیوانگانگر بدانی لذتِ جور و جفای خویش را
هوش مصنوعی: اگر از محبت و زیبایی بهرهای نبردی، هیچ دلیلی برای آزار دیگران وجود ندارد. اگر درد و رنج خود را درک کنی، متوجه خواهی شد که چقدر لذت بخش است حقیقتاً بیرحمی نسبت به دیگران.
یوسفِ سیمین‌بدن را تابِ این زنجیر نیستباز کن ای سنگدل بندِ قبای خویش را
هوش مصنوعی: یوسف زیبا و خوشاندام نمیتواند در این زنجیر تاب بیاورد. ای سنگدل، بند لباس خود را باز کن.
بعد ازین آیینه را بر طاقِ نسیان می‌نهیگر ببینی در دلِ پاکم صفای خویش را
هوش مصنوعی: اگر تو زیبایی‌های درونم را ببینی، دیگر نیازی به نگاه کردن در آیینه نخواهی داشت و آن را فراموش میکنی.
گر‌چه می‌دانم شکایت را در او تأثیر نیستمی‌کنم خالی دلِ درد‌آشنای خویش را
هوش مصنوعی: هرچند می‌دانم که شکایت من هیچ تأثیری ندارد، اما باز هم دل خالی خود را از دردهایم میگویم.
ناله‌ام تا بود کم، صائب اثر بسیار داشتبی‌اثر کردم ز بسیاری، نوای خویش را
هوش مصنوعی: صدای ناله‌ام زمانی که کم بود، تأثیر زیادی داشت، ولی حالا با افزایش آن، دیگر تأثیری ندارد و صدای خود را بیاثر کردهام.