غزل شمارهٔ ۱۱۲
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین ناامیدی، عشق، و نیاز به نور و روشنی اشاره دارد. شاعر با تأکید بر اینکه در برابر مشکلات و سختی‌ها، امید و عشق ضروری است، به تصویرگری شب و روز می‌پردازد. او می‌گوید که در دل تاریکی‌ها، عشق می‌تواند دل‌ها را گرم کند و خورشید نباید این میوه‌های نارس را فراموش کند. همچنین به این نکته اشاره می‌شود که زبدگی و نرمی در گفتار می‌تواند مشکلات را حل کند و امید به روشنایی و بیداری از خواب غفلت توصیه می‌شود. در نهایت، اشاره‌ای به قدرت‌های قوی و رابطه آن‌ها با ضعیفان وجود دارد. شاعر می‌خواهد تا انسان‌ها از قفس خود خارج شوند و به سوی نور و روشنی حرکت کنند.
گل نزد آبی بر آتش بلبلِ خودکام رانیست غیر از ناامیدی حاصلی ابرام را
هوش مصنوعی: بلبلِ خودخواه به دلیل آتش عشقش، هیچ نتیجهای جز ناامیدی از آبی که به آن مینگرد، نمیگیرد.
چهرهٔ خورشید‌رویان را سپندی لازم استاز شبِ جمعه است نیلِ چشم‌زخم ایام را
هوش مصنوعی: صورت زیبا و درخشان خورشید باید محافظتی داشته باشد، زیرا شب جمعه نوعی نیل است که چشمزخمها و آسیبهای روزگار را میزداید.
عشقِ عالمسوز می‌باید دلِ افسرده رامی‌پزد خورشیدِ تابان میوه‌های خام را
هوش مصنوعی: عشق عمیق و سوزان باید دلهای غمگین را زنده کند، مانند خورشید تابانی که میوه‌های نارس را به پختگی میرساند.
نیست ممکن از زبانِ خوش کسی نقصان کندچرب‌نرمی غوطه در شِکر دهد بادام را
هوش مصنوعی: هیچ چیزی نمیتواند شیرینی و لطافت کلام کسی را کاهش دهد، همانطور که بادام در شکر غوطهور می‌شود و طعم آن را بهتر میکند.
چون شرر بر جان نمی‌لرزم ز بیمِ نیستیدیده‌ام در نقطهٔ آغاز خود، انجام را
هوش مصنوعی: زمانی که آتش در جانم نمیلرزد از ترس عدم، به دلیل دیدن پایان خود در نقطه آغاز وجودم.
با ضعیفان پنجه‌کردن نیست کارِ اقویادر قفس دارد نیستان شیرِ خون‌آشام را
هوش مصنوعی: چنگ انداختن به کمتوانان کار اهل قدرت نیست. در قفس، شیر وحشیای وجود دارد که خطرناک و خونخوار است.
صبح چون روشن شود، از خوابِ غفلت سر برآرتا کفن بر خود نسازی جامهٔ احرام را
هوش مصنوعی: وقتی صبح روشن شد، از خواب غفلت بیدار شو تا پیش از اینکه به مرگ نزدیک شوی، لباس احرام را به تن کنی.