غزل شمارهٔ ۱۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و کشمکش‌های درونی شاعر می‌پردازد. او از خواب و تاثیری که بر روح و دلش دارد سخن می‌گوید و این خواب را به احساساتی چون بی‌تفاوتی و غفلت تشبیه می‌کند. شاعر اشاره می‌کند که دلش از دنیای مادی و اسباب جدا شده است، اما همچنان در دنیای خواب و فراموشی غوطه‌ور است. همچنین به سختی‌هایی که در جمع کردن حواس و توجه به واقعیت‌ها وجود دارد، اشاره می‌کند. او دچار احساساتی همچون تپش و نشاط و همچنین ناپایداری است و می‌گوید که در فصل بهار، داغ‌های گذشته دوباره زنده می‌شوند. در نهایت، او به کندی و کاهلی در مسیر زندگیش اعتراف می‌کند و این وضعیت خواب را به طور مداوم حس می‌کند.
خواب وقتِ فیض در محراب می‌گیرد مراچون سگان در صبح دامِ خواب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: در زمان عبادت و آرامش، من به خواب میروم و احساسی مشابه سگها دارم که صبحها در خواب میمانند و نتوانستهاند بیدار شوند.
در مسبب گر‌چه از اسباب رو آورده‌امدل همان از عالم‌ِ اسباب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: من به دلیل عوامل مختلف به اینجا آمدهام، اما دل هنوز از دنیای عوامل و اسباب پیوند خورده است و تحت تأثیر آن قرار می‌گیرد.
با حواسِ جمع، خود را جمع‌کردن مشکل استدل درین منزل به چندین باب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: تمرکز کردن و جمع کردن خود در جایی که دل به چندین در میزند، کار دشواری است.
نفسِ ظلمانی به ظلمت بس که عادت کرده استدل چو دزدان از شبِ مهتاب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: نفس تاریک من به تاریکی عادت کرده و دل مثل دزدان از نور خواب آلود شب بهره میبرد.
می‌تپم چون کبک، زیرِ بال و پر شهباز رادولتِ بیدار اگر در خواب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: من به شدت مثل کبکی که زیر بال و پر یک پرندهی بزرگ است، میلرزم؛ اگر بخت بیدار مرا در خواب بگیرد.
لغزشی چون شبنمِ گل گر ز من صادر شودجذبهٔ خورشیدِ عالمتاب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: اگر از من حرکتی مانند شبنم گل صادر شود، جذبه و تأثیر خورشید عالمتاب مرا به خود میکشد.
در بهاران تازه گردد داغِ هر تخمی که سوختبیشتر دل از شرابِ ناب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: در فصل بهار، هر داغ و زخم ناشی از گذشته که بیشتر از حد تحمل بوده، به نوعی تازه می‌شود و من از شراب خالص و ناب، دلخوشی و آرامش میگیرم.
راهِ من دایم دو چندان می‌شود از کاهلیدر میانِ راه، صائب خواب می‌گیرد مرا
هوش مصنوعی: با تنبلی در میانهی مسیر، همیشه راه من دشوارتر و طولانیتر می‌شود و این موضوع باعث می‌شود که دچار خواب و غفلت گردم.