غزل شمارهٔ ۱۳۵
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق شاعر در مورد عشق و غم می‌پردازد. شاعر از عشق پنهانی سخن می‌گوید که او را به روشنایی و آگاهی می‌رساند، اما در عین حال موجب عذاب و رنج او نیز می‌شود. او زندگی را به شمعی تشبیه می‌کند که عمر کوتاهی دارد و از آتش عشق می‌سوزد. عشق برای او به مانند نخل امید است که فقط بار درد و غم بر دوش او گذاشته است.
شاعر بیان می‌کند که در زندگی تلاش کرده است اما در نهایت احساس کرده که سرمایه‌اش صرف غم و اندوه شده است. همچنین، او احساس می‌کند هرچند در جستجوی آرامش است، اما باز هم در دوزخی از اشک و اندوه غرق شده است. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که عشق و زندگی برای او، به رغم رنج‌ها و مشکلات، همیشه امیدی به همراه دارد و زیبایی آن به پیچیدگی‌های آن وابسته است.
عشقِ پنهان باعثِ روشن‌روانی شد مراروشن این غمخانه از سوزِ نهانی شد مرا
هوش مصنوعی: عشق درونم باعث شد که به روشنایی برسم و این خانهی غم، با درد و سوزی که در دل دارم، روشن شد.
در بلندی، عمر من چون شمع کوتاهی نداشتزندگانی کوته از آتش‌زبانی شد مرا
هوش مصنوعی: عمر من مانند شمعی است که در بلندی می‌سوزد و نمیتواند طولانی باشد؛ زندگی من به لطف گفتار من کوتاهتر از آنچه که باید، شده است.
چون درِ دوزخ ز چشمِ باز بودم در عذابچشم‌پوشیدن، بهشتِ جاودانی شد مرا
هوش مصنوعی: وقتی که به خاطر دیدن واقعیات تلخ و دردناک، از چشمپوشی به دور بودم و در عذاب قرار داشتم، بهشت ابدی برای من تبدیل به یک آرمان شد.
تا شدم خاموش چون ماهی، محیطِ پر خطرمهدِ آسایش ز فیضِ بی‌زبانی شد مرا
هوش مصنوعی: زمانی که من به سکوت فرو رفتم و مانند ماهی شدم، در محیطی پر از خطر، بی‌زبانی باعث شد که به آرامش و آسایش دست پیدا کنم.
نخلِ امیدِ مرا جز بارِ دل حاصل نبودحیف ازان عمری که صرفِ باغبانی شد مرا
هوش مصنوعی: درخت امید من تنها باری از غم را به ثمر نرساند. افسوس که عمرم را صرف پرورش آن کردم.
پای در دامان عزلت کش که چون موجِ سرابزندگی پا در رکاب از خوش‌عنانی شد مرا
هوش مصنوعی: به گوشهنشینی پناه ببر، زیرا مانند موج سراب زندگی، همیشه در حال حرکت و آماده برای پریدن از خوشدلی و سرزندگی بودم.
ریخت هر خونی که چرخِ سنگدل در ساغرماز هواجویی شرابِ ارغوانی شد مرا
هوش مصنوعی: هر نوع خونی که این دوره زمانه، با بیرحمی در زندگیام ریخته است، باعث شده که در من شرابِ ارغوانی و شگفتانگیزی به وجود بیاید.
حاصلش چون خندهٔ برق است اشکِ بی‌شمارآنچه صرفِ عیش از ایامِ جوانی شد مرا
هوش مصنوعی: نتیجهاش مانند خندهٔ برق است، اما اشکهای بیشماری دارد. تمام آنچه که در روزهای جوانی صرف لذت و شادی کردم، به این نتیجه منتهی شده است.
خردهٔ جانی که در غم‌صرف‌کردن ظلم بودچون گلِ بی‌درد خرجِ شادمانی شد مرا
هوش مصنوعی: یک ذره از وجودم که در غم و اندوه صرف میشد، حالا مانند گلی که بی‌درد باشد، در شادی و خوشی خرج می‌شود.
کشتیِ جسمی کز‌او امیدِ ساحل داشتمدر دلِ دریا زمین‌گیر از گرانی شد مرا
هوش مصنوعی: کشتی جسمی که امید داشتم به ساحل برساندم، در دل دریا به دلیل سنگینی به ته نشست و غرق شد.
عرض مطلب می‌کند کوتاه طولِ عمر راحفظ آبرو، حیاتِ جاودانی شد مرا
هوش مصنوعی: زندگی کوتاه است و برای حفظ آبرو، میتوانم به معنای واقعی، زندگی ابدی را تجربه کنم.
کرد شعرِ آبدار از آبِ خضرم بی‌نیازمزرعِ امیدِ سبز از ترزبانی شد مرا
هوش مصنوعی: شعر پرشور و زیبایی که سرودهام، به مانند آب شفاف و زلالی است که به باغ امید من جان میدهد و مرا از نیاز به کلام بیپایه و بیمحتوا بینیاز کرده است.
بر کمالِ لطف، رخسارست نادیدن دلیلرغبتِ دیدار بیش از لن‌ترانی شد مرا
هوش مصنوعی: صورت زیبا و دلنشین تو، خود دلیل روشنی برای علاقهام به دیدار توست؛ دیگر نیازی به توضیح و دلیل بیشتری نیست.
نیست صائب کوتهی در جذبهٔ افتادگانراهِ دورِ عشق، طی از ناتوانی شد مرا
هوش مصنوعی: صائب می‌گوید که در جذبه و کشش عشق، کسانی که در مسیر طولانی و دشوار این عشق قرار دارند، هیچ نشانهای از کمبود و ضعف نمیبینند. این راه دشوار باعث شد تا من از ناتوانی خود عبور کنم.