غزل شمارهٔ ۱۸۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به خواب غفلت و خودبینی اشاره می‌کند که او را از حقیقت دور کرده است. او به سیل و سنگینی خود اشاره می‌کند و از رنگ و بوی تجملاتی که زندگی او را فراگرفته، گلایه دارد. با تشبیه به طوطی، از رهایی و سبزی بال‌هایش در گلشن ذکر کرده و به زنگار قساوت خودبینی‌اش معترض است. در ادامه، آب حیات را از خاکساری و humility می‌داند که به او دلگرمی بخشیده و به تشبیه کاسه سفالی، یادآور این است که از ظاهری زیبا و شیرینی، چیزی واقعی و پایدار به دست نیاورده است. دیگران از عاقبت کارشان نگرانند، اما او در پی مشکلات آینده است و حسرت زندگی گذشته را می‌خورد. در نهایت، او به یادآوری می‌آید که حاصلش تنها دست پر از خار گلچینی است که به جای خوشی، درد و رنج می‌آورد.
خواب غفلت شد گران از بس ز خودبینی مراسیل نتواند ز جا کندن ز سنگینی مرا
هوش مصنوعی: شعر به این معناست که فرد در خواب غفلت و نفاق است و بر اثر خودبینی و توجه به خود، احساس سنگینی و عدم تحرک می‌کند. او به قدری در خود غرق شده که هیچ قدرتی نمیتواند او را از جایش حرکت دهد.
بود بی رنگی ز آفت جوشن داودیمتخته مشق شکستن کرد رنگینی مرا
هوش مصنوعی: من در فضایی بیرنگ و آرام به سر میبرم که شبیه به دفاع و قدرت داوود است، اما ناگهان با شکستن سکوت و آرامش، رنگ و شور زندگی به من بازمیگردد.
تا درین گلشن پر و بالم چو طوطی سبز شدغوطه در زنگ قساوت داد خودبینی مرا
هوش مصنوعی: تا زمانی که در این باغ سرسبز آزاد شوم و مانند طوطی سبز پرواز کنم، در غبار سختیهای زندگی، خودبینی و خودخواهیام را کنار میزنم.
شد به من آب حیات از خاکساری خوشگوارکرد دلسرد این سفال از کاسه چینی مرا
هوش مصنوعی: از خاکساری، روح تازهای به من بخشید و دل غمگینم را شاداب کرد، همچنان که این ظرف سفالی، احساس می‌کند که از کاسه چینی کمتر است.
گر شد از شیرین زبانی قسمت طوطی شکرنیست جز جوش مگس حاصل ز شیرینی مرا
هوش مصنوعی: اگر طوطی به خاطر صحبتهای شیرینش از شکر بهرهمند شده، پس به من که شیرینیام از همان صحبتهای شیرین است، هیچ چیز جز مزاحمت مگسها نمیرسد.
دیگران گر انتظار روز محشر می کشندمحنت فرداست نقد از عاقبت بینی مرا
هوش مصنوعی: دیگران منتظر روز قیامت و حساب و کتاب هستند، ولی من از مشکلات و سختیهای امروز خود آگاهام و میدانم که چه عواقبی در انتظار من است.
از حیات رفته صائب حاصل من حسرت استنیست غیر از دست پرخاری ز گلچینی مرا
هوش مصنوعی: صائب احساس می‌کند که از زندگی چیز زیادی به دست نیاورده و آنچه برایش باقی مانده، فقط حسرت است. او به جز زخمهای ناشی از چیدن گلها که نماد درد و رنج است، چیزی ندارد.