غزل شمارهٔ ۳۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عشق و جدایی می‌پردازد و احساسات عمیق شاعر را نسبت به معشوقش بیان می‌کند. شاعر از زلف و زیبایی معشوق می‌گوید که دل و عقل خام‌ها را می‌رباید. او خود را به عنوان صیاد غزالی توصیف می‌کند که بر دلش حسرت می‌زند. همچنین از دشواری‌های عشق و پیام‌هایی که از قاصدی بی‌رحم می‌رسد، سخن می‌گوید. چشم معشوق او را بیدار می‌کند و خوابش را تلخ می‌سازد. حالا که شاعر به یاد دیدار معشوقش می‌افتد، احساساتی از قبیل اشتیاق و ناامیدی در او زنده می‌شود. در نهایت، اشاره به اینکه خدمت به معشوق برای مزدوران است، اما مخلصان هرگز به نیت دریافت پاداش خدمت نمی‌کنند، نشان‌دهنده عمق احساسات اوست.
پخته می‌گردند از سودای زلفش خام‌هااین ره باریک، رهرو را دهد اندام‌ها
هوش مصنوعی: افرادی که در عشق و خیال زلف او هستند، رو به پختگی میروند، و این مسیر باریک برای حرکت کردن، به هر رهرویی شکل و شمایلی میدهد.
این غزالی را که من صیاد او گردیده‌امچشم حسرت می‌شود در رهگذارش دام‌ها
هوش مصنوعی: من به دنبال این غزال زیبایی هستم و در زمان عبورش، چشمانم مملو از حسرت می‌شود که چرا نمیتوانم او را شکار کنم و در دام بیندازم.
قاصد بی‌رحم اگر از خود نسازد حرف رامی‌برد چون بوسه دل، شیرینی پیغام‌ها
هوش مصنوعی: اگر پیامرسان به دلخواه خودش از حرف بزند، پیامش را به شیرینی بوسهای دلانگیز منتقل می‌کند.
فتنه چشم تو تا بیدار شد از خواب نازدر شکر شد خواب شیرین تلخ بر بادام‌ها
هوش مصنوعی: چشم تو که باز شود و از خواب عمیق بیدار شود، تمام شکر و شیرینی خواب برایم تلخ و گس می‌شود.
دیده چون دستار کن از گریه کز چشم سفیدکعبه دیدار دارد جامه احرام‌ها
هوش مصنوعی: چشم خود را مانند دستاری بیفکن و بگذار در اثر غم و اندوه بگرید؛ چرا که کسی که چشمانش مانند کعبه سیاه شده است، در حال آماده شدن برای زیارت است و همچون محرمهایی که لباس احرام به تن دارند، در انتظار دیدار و ملاقات است.
چون گره بگشایی از مو، شام گردد صبح‌هاپرده چون بگشایی از رو، صبح گردد شام‌ها
هوش مصنوعی: زمانی که گره مو را باز کنی، شبها به صبح تبدیل میشوند و وقتی پرده از روی چهره برداری، صبحها تحت تأثیر قرار میگیرند و به شب تبدیل میشوند.
تا گذشت از بوستان مستانه سرو قامتتبر گلوی قمریان شد طوق، خط جام‌ها
هوش مصنوعی: وقتی که قامت زیبای تو در بوستان مستانه عبور کرد، گلوی قمریها به شکل حلقهای از جام‌ها در آمد.
کار مزدوران بود خدمت به امید نوالمخلصان را نیست صائب چشم بر انعام‌ها
هوش مصنوعی: کار کسانی که برای دیگران کار میکنند، در راستای خدمت به امید پاداش است، اما افراد مخلص چشمانتظار پاداش و نعمتها نیستند.