غزل شمارهٔ ۳۳۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره جستجوی حقیقت و زیبایی‌های معنوی است. شاعر به سکوت و خاموشی محیطی اشاره می‌کند که می‌تواند روح را بیدار کند و در عمق دریا، جان بی‌نفس را به سیر می‌کشاند. او به زیبایی‌های نگاه و تلاش برای عبرت‌آموزی اشاره می‌کند و از قطع رابطه امید در قرب تنگ‌چشمی سخن می‌گوید.
شاعر معتقد است که علم و دانش نمی‌توانند وحدت را از بین ببرند و وابستگی به دنیا، انسان را در قید و بند نگاه می‌دارد. او همچنین به جنون و رسوایی‌های دیوانگان اشاره کرده و از زیبایی‌های خاصی همچون خال عنبر و آتش درون عاشقان یاد می‌کند.
در نهایت، او به آرامش و عشق به زیبایی‌های زندگی اشاره دارد و می‌گوید که با خوشبختی خود همانند طوطی به صدا و تصویر زیبایی تبدیل شده است. این شعر به جستجوی معنوی و زیبایی‌های پنهان در دنیا می‌پردازد.
به خاموشی محیط معرفت کن جان گویا رابه جان بی نفس چون ماهیان کن سیر دریا را
هوش مصنوعی: در آرامش و سکوت، به شناخت و معرفت بپرداز و روحی زنده و آگاه را به روح بیجان و بیتحرک مثل ماهیها در آب دریا منتقل کن.
همایون طایری در هر نظر گردد شکار تواگر در راه عبرت افکنی دام تماشا را
هوش مصنوعی: اگر تو بخواهی که با دقت و تأمل به اطراف نگاه کنی، میتوانی موجودات زیبایی را که در هر لحظه گرد تو هستند، مشاهده کنی و از آنها بهرهمند شوی. فقط کافیست که خود را به تماشای دنیا و درسهای آن باز کنی.
ز قرب تنگ چشمان رشته امید را بگسلکه سوزن لنگر پرواز می گردد مسیحا را
هوش مصنوعی: از نزدیکی و زیبایی چشمان کسی که به او امید داری، دست بکش؛ زیرا در این وضعیت، قدرت پرواز و نجات برای تو از دست میرود.
عَلَم را کثرت لشکر نگردد پرده وحدتز یکتایی نیندازد حباب و موج دریا را
هوش مصنوعی: پرچم (علم) به خاطر تعداد زیاد سپاه (کثرت) به پاکی و یگانگی (وحدت) لطمه نمیزند؛ همان طور که حباب و موج دریا نمی‌توانند به عمق آن آسیب بزنند.
ندارد با تعلق سود دست افشاندن از دنیاکه آزادی گرفتاری است مرغ رشته بر پا را
هوش مصنوعی: در این دنیا، سودی در دست افشاندن و وابستگی نیست؛ زیرا آزادی از مشکلات و دردسرها به مانند پرندهای است که رشتهای به پایش بسته شده.
برازنده است بر دیوانه ای تشریف رسواییکه از زور جنون سازد گریبان چاک صحرا را
هوش مصنوعی: دیوانهای که به خاطر جنونش توانسته است لباسی پاره و چاکچاک را بپوشد، به خوبی با رسواییاش همخوانی دارد.
من از دلچسبی آن خال عنبر فام دانستمکه خواهد حلقه بیرون در کردن سویدا را
هوش مصنوعی: از جذابیت آن نقطهٔ سیاه به یاد آوردم که چقدر زیباست وقتی دختری که موهای تیره دارد، بخواهد حلقهای را از گوشش درآورد.
ز شوق آنها که دارند آتشی در زیر پای خودگل بی خار می سازند خارستان دنیا را
هوش مصنوعی: با عشق کسانی که زیر پایشان آتش میسوزد، کاری میکنند که در دنیای پرخار، گلی بیخار به وجود آید.
گرفتم گوشه غاری ز گمنامی، ندانستمکه کوه قاف می سازد بلند آوازه عنقا را
هوش مصنوعی: در گوشهای از یک غار پنهان شدم و از آنجا که شناخته شده نیستم، نمیدانستم که اینجا همان کوه قاف است که مرغ مهابی به نام عنقا را بلند آوازه می‌کند.
ننازم چون به بخت سبز خود صائب که چون طوطیبه حرف و صوت کردم رام آن آیینه سیما را
هوش مصنوعی: من به خوشبختی خود می بالم که مانند طوطی توانستهام با زیبایی و صداهایم دل آن معشوق را به دست آورم.