غزل شمارهٔ ۳۷۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حالتی عاشقانه و مستی می‌پردازد که ناشی از زیبایی و جذبه محبوب است. او عنوان می‌کند که حسن محبوب با چشمان نیمه مستش نیازی به ساغر ندارد و خود می‌نوشاند. شاعر از ناتوانی در نگه‌داشتن مژگان محبوب به دلیل افتادن و غم فراق صحبت می‌کند. همچنین، به زیبایی زلف محبوب اشاره کرده و شکستن دل را مانند شیشه‌ای شکننده توصیف می‌کند. در نهایت، شاعر به درد و غم خود از این عشق و عدم درک دیگران از حالش اشاره می‌کند و در نهایت می‌گوید که تنها کسی که از حال او خبر دارد، خود اوست.
به ساغر احتیاجی نیست حسن نیم مستش راکه می جوشد می از پیمانه چشم می پرستش را
هوش مصنوعی: نیاز به جام نداریم که زیبایی نیمه مستش خود به خود شراب را از چشمانش میجوشاند و محبتش را نشان میدهد.
به چندین دست نتوانست مژگانش نگه داردز افتادن به هر جانب نگاه نیم مستش را
هوش مصنوعی: او نتوانست با چندین دست مژگانش را نگه دارد تا از افتادن جلوگیری کند و در هر طرف، نگاهی خوابآلود به اطرافش داشت.
نمی سازد پریشان مغز را بوی حنا چندینکدامین سنگدل بر چشم مالیده است دستش را
هوش مصنوعی: بوی حنا نمیتواند مغز کسی را دچار آشفتگی کند؛ چون افرادی که دل سنگی دارند، بر روی چشمان خود با دستشان، چیزهایی را مالیدهاند.
در آغوش نگین دان نیست آرامش ز بی تابیگهر در خانه زین دیده پنداری نشستن را
هوش مصنوعی: در آغوش نگین، هیچ آرامشی نیست؛ زیرا از بیتابی گوهر در خانه، انگار که نشستن را میپنداری.
به صید ماهیان، زلف کجش گر سر فرود آردربایند از دهان یکدگر چون طعمه شستش را
هوش مصنوعی: اگر زلف کج او بر سرش خم شود، ماهیان به دام او خواهند افتاد و مانند طعمههایی که در دهان هم هستند، از یکدیگر گرفته خواهند شد.
ز حیرت می رود گیرایی از سرپنجه شیرانبه هر صحرا که راه افتد غزال شیر مستش را
هوش مصنوعی: در اثر شگفتی، قدرت شیران از سرپنجههایشان فرار می‌کند و به هر دشت و صحرا که بروند، غزالی که مست شیر است، به دنبالشان میافتد.
اگر ذوق شکستن این دل چون شیشه دریابدچو سنگ از مومیایی پاس می دارد شکستش را
هوش مصنوعی: اگر دل من مانند شیشه بشکند و کسی که سنگی است این را بفهمد، با احتیاط و با دقت از آن محافظت می‌کند تا نشکند.
شود مستغنی از دریا ز آب و دانه گوهرگذارد چون صدف بر روی هم هر کس که دستش را
هوش مصنوعی: انسانی که از دریا و نعمتهایش بینیاز شود، مانند صدفی است که مروارید را بر روی هم میگذارد. هر کسی که دارای چنین دستی باشد، میتواند از ثروت و نعمات بهرهمند شود.
ز بی برگی به هر کس داد برگ عیش، خرسندیبه صد خرمن گل بی خار ندهد خار بستش را
هوش مصنوعی: از بیبرگی به هر کسی که شادی و لذت میدهد، خوشحالی واقعی به اندازهی صدها خوشه گل بدون خار ارائه نمیدهد. او هیچ چیزی از رنج و زحمتش را نمیتواند به کسی دیگری بدهد.
ز درد من درین عالم کسی صائب خبر داردکه خالی آورد بیرون ز کام بحر شستش را
هوش مصنوعی: در این دنیا، هیچکس از درد من باخبر نیست که بتواند مانند دریا، آب زلالی را خارج کند و من از آن کام بگیرم.