غزل شمارهٔ ۳۹۴
هوش مصنوعی: این متن به بررسی دشواری‌های عالم شدن و مسئولیت‌های سنگین آن می‌پردازد. شاعر به یادآوری اهمیت دل و شفافیت آن اشاره دارد و می‌گوید که دل پاک نمی‌تواند درگیر دنیا و رنگ و بو شود. او همچنین بر لذتی که درویشی واقعی دارد و نمی‌توان به سادگی به آن دست یافت تاکید می‌کند. اگرچه برخی افراد در شرایط سخت قرار می‌گیرند، ولی آنجا نیز می‌توانند از احسان و بزرگ‌منشی فراتر روند. در نهایت، شاعر به زندگی و لذت‌هایی که در آن وجود دارد، اشاره می‌کند و از خواننده می‌خواهد که در زندگی از فرصت‌ها بهره‌برداری کند و غفلت نکنند.
نه آسان است بر گردن گرفتن کار عالم راسلیمان بار دیگر چون گرفت از دیو خاتم را؟
هوش مصنوعی: بد نیست بدانیم که پذیرفتن مسئولیت کارهای بزرگ و مهم، کار آسانی نیست. حتی سلیمان نیز که قدرت و حکمت خاصی داشت، وقتی که حلقهای از دیو را به دست آورد، این کار برای او نیز چالشبرانگیز بود.
دل روشن اسیر رنگ و بو هرگز نمی گردددر آتش می گذارد لاله و گل نعل شبنم را
هوش مصنوعی: دل پاک و باصفا هرگز تحت تأثیر زیباییها و ظاهرها قرار نمیگیرد. همچنان که لاله و گل در برابر شبنم آسیبپذیرند و در آتش نمیسوزند، دل روشن هم از درون محکم و مقاوم است.
به آسانی به دست آورده ای دامان درویشیچه می دانی ز درویشی چه لذتهاست ادهم را؟
هوش مصنوعی: به راحتی به دامان یک درویش دست پیدا کردهای، اما نمیدانی که زندگی درویشی چه لذتی دارد و چقدر گنجینههای معنوی را در بر دارد.
اگر دست زنان مصر شد قطع از مه کنعانبرید از هر دو عالم آن پسر مردان عالم را
هوش مصنوعی: اگر دست زنی از مصر قطع شود و از مه کنعان جدا گردد، آن پسر، مردان عالم را از هر دو دنیا بینیاز خواهد کرد.
شود محشور در سلک بخیلان در صف محشراگر شهرت ز احسان مطلب افتاده است حاتم را
هوش مصنوعی: اگر شهرتی که حاتم به خاطر کارهای نیکش به دست آورده، در روز قیامت به حسادت و بخیلها گره بخورد، او هم در کنار بخیلها محشور خواهد شد.
می گلرنگ پیران را به حال خویش می آردنشاط عید اگر از ماه نو بیرون برد خم را
هوش مصنوعی: گلرنگ و زیبای پیران را به حال و روز خود شاداب می‌کند، اگر ماه نو شمع را روشن کند و آن را از خم بیرون بیاورد.
ز چشم بد خرابات مغان را حق نگه دارد!که دارد در بط می، شیر مرغ و جان آدم را
هوش مصنوعی: از چشمهای منفی و بدیهایی که ممکن است به خرابات (محل عبادت یا خوشگذرانی مغان) آسیب برساند، خداوند محافظت کند! چرا که در این مکان، شراب، شیر مرغ و حتی جان آدمی وجود دارد.
دمی دارد می پا در رکاب زندگی صائببه غفلت مگذران تا می توان زنهار این دم را
هوش مصنوعی: لحظهای که در زندگی داری را غنیمت بشمار و آن را به بیتوجهی نگذران. تا جایی که میتوانی از این لحظه بهره ببر.