غزل شمارهٔ ۴۰۸
هوش مصنوعی: این شعر به وصف زیبایی‌ها و لذت‌های زندگی در میخانه می‌پردازد. شاعر با استفاده از تصاویری چون سرو، گل، مینا و بلبل به توصیف حال و هوای مستان و میخواری می‌پردازد. ساقی با سِر و راز جوانی و عشق، شب و روز را در اختیار مستان قرار می‌دهد. شاعر همچنین به زیبایی‌های قطب بغداد (مرکز فرهنگی و ادبی) اشاره می‌کند و به یادآوری این نکته می‌پردازد که عشق و زیبایی فراتر از دنیا و رنگ‌ها هستند. او در انتها به دعوت به دوری از غم، حتی در مواجهه با سختی‌ها، پرداخته و بر اهمیت عشق به وطن تأکید می‌کند. در نهایت، به کلام عارف رومی اشاره کرده و می‌گوید که ساقی همه چیز لازم را برای مستان به ارمغان می‌آورد.
ز سرو و گل چمن مینا و جام آورد مستان راز بلبل مطرب رنگین کلام آورد مستان را
هوش مصنوعی: از درخت سرو و گلهای چمن، جام و نوشیدنی آوردند برای مستان. همچنین، از بلبل که آوازخوانی خوشسخن است، شگفتیها و زیبایی‌های دیگری برای مستان به ارمغان آوردهاند.
مکرر بود وضع روز وشب، آن ساقی جان هاز زلف و عارض خود صبح و شام آورد مستان را
هوش مصنوعی: وضع روز و شب همیشه تکرار میشود، اما آن ساقی جانها با زلف و چهرهاش هر صبح و شام، شراب زندگی را به مستان می‌دهد.
کمندی از خط بغداد سامان داد جام میبه سیر روضه دارالسلام آورد مستان را
هوش مصنوعی: کسی کمندی از خط بغداد به دست گرفته و با آن، جام می را به سمت باغ بهشت (دارالسلام) می‌آورد تا مستان را سرگرم کند.
که می گنجد دگر در جامه کز گلزار بیرنگینسیم صبحدم چندین پیام آورد مستان را
هوش مصنوعی: در این شعر گفته شده است که چگونه میتواند پیامها و احساسات مختلف در دنیایی که خالی و بیرنگ است، قرار بگیرد. نسیم صبحگاهی که از گلزار میگذرد، پیامهای زیادی برای عاشقان و مستان به ارمغان می‌آورد. این اشاره به ارتباط عمیق بین طبیعت و احساسات انسانی دارد.
بنه بر طاق نسیان زهد را چون شیشه خالیدرین موسم که سنگ از لاله جام آورد مستان را
هوش مصنوعی: در این فصل که گلها و لالهها شکوفه میدهند و دلها را شاداب میکنند، زهد و پارسایی را مانند شیشهای خالی بر طاق فراموشی بگذارید. این دنیا با زیباییهایش، حال و هوای مستانهای ایجاد کرده است و باید از آن لذت برد.
مشو غمگین در میخانه را گر محتسب گل زدکه جوش گل شراب لعل فام آورد مستان را
هوش مصنوعی: در میخانه ناراحت نشو، اگر صاحب مجلس گلی را نشان کرد. زیرا جوش و خروش آن گل، همچون شرابی خوش رنگ و زیبا، همگان را به شادابی دعوت می‌کند.
به هشیاران فشان این دانه تسبیح را زاهدکه ابر از رشته باران به دام آورد مستان را
هوش مصنوعی: به کسانی که هوشیار و آگاه هستند، این دانه تسبیح را بدهید، ای زاهد! زیرا ابر توانسته است باران را به دام کشد و مستان را به سوی خود بکشاند.
کمند جذبه حب الوطن از وادی غربتبه دریا همچو سیل خوشخرام آورد مستان را
هوش مصنوعی: علاقه به وطن مانند سیلی شاداب و خروشان، افرادی را که در غربت هستند به سمت خود میکشاند و به آنها نشاط میبخشد.
به قول عارف رومی سخن را ختم کن صائبکه ساقی هر چه درباید، تمام آورد مستان را
هوش مصنوعی: به گفته عارف رومی، سخن را به پایان برسان، زیرا ساقی همیشه آنچه را که لازم است، به طور کامل به مستان میرساند.