غزل شمارهٔ ۵۹۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به اهمیت نیهی خالصانه در عبادت و طاعت اشاره میکند و هشدار میدهد که نباید برای جلب توجه مردم یا ریاکاری عبادت کرد. او میگوید که قبول مردم میتواند مانعی برای قبول خداوند باشد و به جای تلاوت بلند قرآن، باید خلوص نیت را مد نظر قرار داد. همچنین، تأکید میشود که نباید وقت عبادت را با سرگرمیهای دنیوی و میهمانیها هدر داد و در جمعهای پرجمعیت باید از رفتارهای ناپسند دوری گزید. در نهایت، شاعر توصیه میکند که فرد باید از اجتماع فاصله بگیرد و به عزلت پناه برد تا از خطرات دنیوی و ناپاکیهای آن در امان بماند.
مبر به جای اطاعت به کار طاعت راگران به خاطر مردم مکن عبادت را
هوش مصنوعی: برای مردم و به خاطر آنها، عبادت و اطاعت را سنگین و دشوار نکن. کار نیکی را به خاطر دیگران انجام نده، بلکه با خلوص نیت و عشق به خداوند انجام بده.
قبول خلق حجاب است از قبول خدانهفته دار به مجمع ز خلق، طاعت را
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که پذیرش انسانها و خلاقیتهای آنها میتواند مانع از درک حقیقت و پذیرش خدا شود. بنابراین، لازم است که انسان توجه خود را از تکیه بر بندگی و اِعمال نظر دیگران برداشته و در مجالس انسانی، تنها به اطاعت و فرمانبرداری از خدا بپردازد.
اگر خدای جهان را سمیع می دانیمکن بلند برای خدا تلاوت را!
هوش مصنوعی: اگر خداوند را شنوا و شنیدار میدانی، پس برای او به شکل بلند تلاوت نکن.
به میهمانی مردم مرو، وگر برویکم از فضیلت طاعت مدان اطاعت را
هوش مصنوعی: به مهمانی دیگران نرو، زیرا اگر بروی، از فضیلت و ارزش اطاعت و عبادت کم میشود.
بشوی دست ز ورد و نماز، وقت طعامز انتظار مکن خون به دل جماعت را
هوش مصنوعی: اگر میخواهی غذا بخوری، دیگر دست از ذکر و نماز بکش و منتظر نمان. نگذار که دل جمعیت به خاطر این انتظار خونین شود.
چه لازم است کنی ختم، میهمانی را؟به مجمعی که روی، ختم کن تلاوت را
هوش مصنوعی: چرا باید ختم برگزاری کنی، در حالی که در مهمانیای که در آن هستی، میتوانی تلاوت قرآن را کامل کنی؟
مگیر از دهن خلق، حرف را زنهاربه آسیا چو شدی پاس دار نوبت را
هوش مصنوعی: از گفتار مردم چیزی نگیر و مراقب باش، چون به آسیا رفتی، نوبت خود را حفظ کن و از آن حفاظت کن.
ز خلق خوش، شکر و شیر باش با احبابز روی ترش مکن تلخ، کام الفت را
هوش مصنوعی: با دوستان خود با لطافت و محبت رفتار کن، و نسبت به آنها بیمهری و تلخی نداشته باش، چراکه این رفتارها میتواند رابطهی دوستی را خراب کند.
مشو چو بی خبران از مناسبت غافلمکن به خلوتیان جمع، اهل صحبت را
هوش مصنوعی: از ارتباط با دیگران غافل نشو و در میان خلوتنشینان بر جمع دوستانت بیتوجه نباش.
ضیافتی که در آنجا توانگران باشندشکنجه ای است فقیران بی بضاعت را
هوش مصنوعی: مهمانی که در آن ثروتمندان حضور دارند، برای افراد بیپول و فقیر، عذابی سخت است.
درین زمان که عقیم است جمله صحبت هاکناره گیر و غنیمت شمار عزلت را
هوش مصنوعی: در این زمان که همه گفتگوها بینتیجه و بیفایده است، از صحبتها دوری کن و از تنهایی خود بهرهبرداری کن.
اگر قدم نتوانی ز بزم خلق کشیدبه گوش جان بشنو صائب این نصیحت را
هوش مصنوعی: اگر نتوانی از جمع مردم کنارهگیری کنی، با گوش دل به این نصیحت صائب گوش کن.