غزل شمارهٔ ۷۱۷
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و لذت‌های زندگی، عشق و معرفت می‌پردازد. شاعر می‌گوید که باید از نوشیدن می و لذت‌های آن غافل نشد و از زندگی خشک و بی‌مزه پرهیز کرد. او با اشاره به لاله و شکوفایی به بهار و زیبایی‌های آن اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که هر کس باید قدر لحظات خوش را بداند و از آن‌ها بهره‌برداری کند. همچنین، شاعر از چالش‌های عاشقانه و سختی‌هایی که عارفان تحمل می‌کنند سخن می‌گوید و در نهایت به عیوب و اشتباهات خود اشاره می‌کند و می‌خواهد از قضاوت منفی دیگران در امان بماند. کل اثر بیانگر شور و شوق زندگی و اهمیت عشق و زیستن در لحظه‌هاست.
در گردش آورید می لعل فام رازین بیش خشک لب مپسندید جام را
هوش مصنوعی: برای خود شرابی خوش رنگ و معنوی به گردش درآورید؛ دیگر از جام خشک و بی‌مزه لذت نبرید.
تاچون شفق مدام رخت لاله گون بودبی باده مگذران چو فلک صبح و شام را
هوش مصنوعی: تا زمانی که رنگ چهرهات مانند شفق زیبا و سرخ باشد، بیآنکه به شراب روی بیاوری، مانند آسمان صبح و شب را سپری کن.
غافل مشو که وقت شناسان نوبهارچون لاله بر زمین ننهادند جام را
هوش مصنوعی: فریب نخور؛ کسانی که به زمان آگاه هستند، مانند گل لاله، همیشه از قبل آمادهاند و جلوتر از دیگران برای بهره‌برداری از نعمتهای بهار تلاش می‌کنند.
هر کس به خون دل ز می ناب صلح کردمحکم گرفت دامن عیش مدام را
هوش مصنوعی: هر که با زحمت و جانفشانی برای رسیدن به آرامش و رضایت واقعی تلاش می‌کند، به لذتی پایدار و همیشگی دست خواهد یافت.
آمد ز زیر سنگ برون هر دلی که ریختبر خاک، میوه های تمنای خام را
هوش مصنوعی: هر دلی که به خاک افتاده و تحت فشار بوده، حالا از زیر سنگ بیرون آمده و خوشههای آرزوهای ناشناختهاش را به نمایش گذاشته است.
دادیم عارفانه چو منصور تن به دارکردیم نقد، روضه دارالسلام را
هوش مصنوعی: ما با آگاهی و شناخت عمیق، مانند منصور که جانش را برای باورهایش فدای کرد، به مشکلات و چالشها رو به رو شدیم و به ارزشهای واقعی زندگی، که مانند باغ بهشتی است، توجه کردیم.
بر تیغ کوه سینه فشارد ز انفعالکبکی که آورد به نظر آن خرام را
هوش مصنوعی: بر فراز کوه، کبکی به آرامی میکوشد تا خود را به جلو برساند و نشان دهد که چقدر باوقار و هنرمندانه قدم برمیدارد. آن کبک با شکوه و زیبایی خاصی ظاهر می‌شود که توجه همه را جلب می‌کند.
آنجا که دوربینی رشک است، عاشقانامساک می کنند ز جانان پیام را
هوش مصنوعی: در جایی که زیباییها و توجهات وجود دارد، عاشقان از عشق و محبت به معشوق خود دوری میگزینند و پیامی به او نمیفرستند.
دل را به زور عشق رهاندیم از بدنبا خود به زیر خاک نبردیم دام را
هوش مصنوعی: با عشق، دل را از قید و بند بدن آزاد کردیم و نذاشتیم که با خود به زیر خاک ببریم.
عیب من از شمار برون است و از حسابصائب ز چشم خلق بپوشم کدام را؟
هوش مصنوعی: عیب من در دید دیگران واضح است و از محاسبه دور است. نمیدانم باید کدام عیب را از چشم دیگران پنهان کنم.