غزل شمارهٔ ۷۷۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات عمیق عشق و وابستگی به محبوب سخن می‌گوید. او نشان می‌دهد که زندگی و دلش را به رضا و قضا سپرده و به بلای خدا اعتمادی خاص دارد. شاعر به روشنی بیان می‌کند که وجود محبوبش را دلیل روشنی و زیبایی زندگی‌اش می‌داند و هر سختی را در زندگی به خاطر او تحمل می‌کند. با استفاده از تصاویری زیبا و استعاره‌هایی عمیق، شاعر به عمق عشق و نازک‌دلی‌اش اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی در سخت‌ترین شرایط هم زیبایی و امید را از عشق می‌گیرد. او در نهایت، نشان می‌دهد که نمی‌توان زندگی را با مال خرید و عشق حقیقی همچون گلی زیباست که نمی‌توان آن را از دست داد.
دل از قضا به دست رضا داده‌ایم ماعمریست تا رضا به قضا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما به تقدیر و حوادث زندگی رضایت داده‌ایم و عمری را در این رضا سپری کردهایم.
هر چند از بلای خدا می‌رمند خلقدل را به آن بلای خدا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: با وجود اینکه مردم از سختیها و مصیبتهای خدا فرار میکنند، ما دلهایمان را به آن مصیبتها سپردهایم.
روی تو روشن از نفس گرم ما شده‌ستآیینه را به آه جلا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: چهره تو به خاطر حرارت و عشق ما درخشان شده است، و ما با نفس خود به آینه جلا داده‌ایم.
از خال او پناه به زلفش گرفته‌ایمتن در بلا ز بیم بلا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما به خاطر زیبایی خال او، به زلفش پناه آوردهایم و به خاطر ترس از درد و مصیبت، جان خود را در معرض خطر قرار داده‌ایم.
چون استخوان ما نشود آب از انفعال؟رزق سگ تو را به هما داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: وقتی که ما از بیحالی و ناتوانی به جایی نرسیم، چطور میتوانیم انتظار داشته باشیم که زندگیامان خوشبخت باشد؟ ما به تو داده‌ایم، چنان که سگ، رزق خود را از بالا می‌گیرد.
حسن مجاز را به حقیقت گزیده‌ایمدر کعبه دل به قبله نما داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما زیبایی را از دنیای مجازی انتخاب کردهایم و در کعبه دلمان، آن را به عنوان قبله راهنمای خود قرار داده‌ایم.
چون خار، رخت بر سر دیوار برده‌ایمترک بهار نشو و نما داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما مانند خاری که بر روی دیوار نشسته، زودتر از آنچه باید، زحمت و رنج را به دوش کشیدهایم و از بهار زندگی چیزی جز نابودی و زوال نتوانستهایم دریافت کنیم.
هستی ز ما مجوی که در اولین نفساین گرد را به باد فنا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: وجودمان را در جستجوی ما نگرد، زیرا در نخستین دم، این گرد و غبار را به باد فنا سپردهایم.
چندین هزار تشنه جگر را از این سرابچون موج، سر به آب بقا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما در این سراب، به مانند موجها، جان و دل خود را به سراب بخشیدهایم، در حالی که هزاران نفر تشنه و نیازمند هستند.
نتوان خرید عمر به زر ورنه همچو گلزر با سپر به باد صبا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: عمر را نمی‌توان با پول خرید، وگرنه مانند گلی که با سپر از وزش نسیم محافظت شده، ما نیز از عمر خود به راحتی گذشتیم.
از یکدگر چگونه نریزیم چون حباب؟دربسته خانه را به هوا داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: چطور میتوانیم از هم دور شویم مانند حبابهایی که میترکند؟ ما در این خانه بسته، روح و احساساتمان را آزاد کردهایم.
صائب ز روزنامهٔ اقبال خویشتنفردی به دست بال هما داده‌ایم ما
هوش مصنوعی: ما از سرنوشت خود، به خودمان بال و پر داده‌ایم و به آرزوی خود رسیدهایم.