غزل شمارهٔ ۸۲۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به جوانان و پیران اشاره می‌کند و از قدرت و تاثیرگذاری کلام سخن می‌گوید. او تاکید دارد که بیان و گفتار، زندگی و جان‌ها را به هم متصل می‌کند و اهمیت باز کردن زبان و بیان احساسات را یادآور می‌شود. زیبایی و تازگی چهره‌ها و اثرات آنها بر دل‌ها نیز مورد توجه است. شاعر با استفاده از تصاویری چون آینه و گل، به ظرافت‌های انسانی و نیاز به ارتباط اشاره می‌کند. او در نهایت از کسی می‌خواهد تا از خاموشی دست بردارد و به بیان احساساتش بپردازد.
کم نیست جگرداری پیران ز جوان‌هاکار دم شمشیر کند پشت کمان‌ها
هوش مصنوعی: پیران در میدان جنگ و دشواریها از جوانان هم شجاعتر و دلیرتر هستند و با قدرت و مهارت از خود دفاع میکنند.
مفتاح نهانخانه اسرار، خموشی استتا چند بگردی چو زبان گرد دهان‌ها؟
هوش مصنوعی: کلید دروازههای راز و اسرار، سکوت است. تا چه زمانی میخواهی مانند زبان، دور دهان‌ها بچرخی و صحبت کنی؟
گویایی جان‌هاست به گفتار تو موقوفواکن لب و بگشا گره از رشته جان‌ها
هوش مصنوعی: وجود جان‌ها به حرفهای تو بستگی دارد، پس لبهایت را بگشا و گره از ارتباط جان‌ها باز کن.
از شرم و حیا پرتو رخسار تو افزوداین آینه شد صیقلی از آینه‌دان‌ها
هوش مصنوعی: از حیا و شرم تو، نور چهرهات به این آینه تابیده و باعث شده که آینه از تمام آینههایی که هستند، صافتر و زیباتر شود.
جز قد خدنگ تو که دل‌ها هدف اوستیک تیر که دیده است که آید به نشان‌ها؟
هوش مصنوعی: غیر از قامت باریک و زیبای تو که دل‌ها را نشانه میگیرد، تیر دیگری نیست که چشمانش به نشانهها بیفتد؟
ابروی تو چون از نگه گرم نشد نرم؟از آتش اگر نرم شود پشت کمان‌ها
هوش مصنوعی: ابروی تو که زیر نگاه گرم کسی نرم نمیشود، پس آیا از آتش میتواند نرم شود، مانند پشت کمان‌ها؟
تا شد عرق‌افشان گل رخسار تو چون ابرکردند گهرها چو صدف باز دهان‌ها
هوش مصنوعی: آنگاه که عرق گلهای رخسار تو به مانند ابر پخش می‌شود، مانند صدفها، گوهرها از دهان‌ها بیرون میآید.
تا آینه روی تو شد انجمن‌افروزشد آه گره در جگر لاله‌ستان‌ها
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهات مانند آینه روشن و دلانگیز شد، گویی همه جا روشنایی و شوق به وجود آمد. در این میان، درد و رنجی که در دل گلهاست هم احساس می‌شود.
تا کی زنی ای نکهت گل حلقه بر این در؟در خلوت ما راه ندارند گران‌ها
هوش مصنوعی: چند وقت دیگر میخواهی با زیباییات در را به صدا درآوری؟ در تنهایی ما، افراد با وزن و اهمیت نمیتوانند وارد شوند.
چون آب کز استادن بسیار شود سبزاز مهلت ایام شود تیره، روان‌ها
هوش مصنوعی: وقتی آب مدت زیادی در یک جا بماند، سبز و کدر می‌شود؛ همینطور روحها و افکار هم با گذر زمان و بیحرکتی دچار رکود و تیرگی میشوند.
تا مهر خموشی نزنی بر لب گفتارصائب نشوی چون صدف از پاک‌دهان‌ها
هوش مصنوعی: تا زمانی که زبانت را در سکوت نگهداری، مانند صدف نمیتوانی از دلهای پاک، مروارید سخن استخراج کنی.