غزل شمارهٔ ۹۳۳
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عشق و زیبایی‌ها و زجرهای ناشی از آن می‌پردازد. در آن به قدرت چشم محبوب و تأثیر آن بر دل عاشق اشاره می‌شود. شاعر از اشک شادی و درگیری‌های احساسی ناشی از عشق سخن می‌گوید و به موانع و قربانی‌هایی که در راه عشق وجود دارد، اشاره می‌کند. همچنین به شادی و غم به صورت همزمان پرداخته شده و تأکید می‌شود که عشق هم می‌تواند جان‌سوز و هم معجزه‌آسا باشد. در نهایت، شاعر خود را در دنیای پیچیده این عشق توصیف می‌کند که به نوعی دیوانگی و حیرت منجر شده است.
چشم مخموری که ما را زهر در پیمانه ریختمی تواند از نگاهی رنگ صد میخانه ریخت
هوش مصنوعی: چشمان زیبای آن محبوبی که ما را با بادهای سحرآمیز شگفت زده کرده، می‌تواند با یک نگاه، رنگ و بوی میخانه و شادی را به زندگی ما بیاورد.
اشک شادی عذر ما را آخر از صیاد خواستگرچه در تسخیر ما گوهر به جای دانه ریخت
هوش مصنوعی: اشکهای شادیمان از صیاد درخواست بخشش کردند، هرچند او برای به دام انداختن ما، به جای دانههای معمولی، جواهراتی را نثار کرد.
حیله در شرع محبت بازی خود دادن استخون خصم خویش را پرویز نامردانه ریخت
هوش مصنوعی: در محبت، فریب و نیرنگی وجود دارد که به نوعی به دشمنی نزدیک می‌شود. در اینجا، اشاره به این است که فردی به شکل نامردانهای خون دشمن خود را میریزد.
تازه گردد داغ عشق از لطف خوبان دگرخنده گل طشت آتش بر سر پروانه ریخت
هوش مصنوعی: عشق همیشه تازه و زنده می‌شود زمانی که محبت و زیبایی محبوبان افروز می‌شود. همچنین با شادی و زیبایی گل، آتش عشق بر سر پروانه شعلهور می‌شود.
لوح می افتد به هر جانب چو مستان خرابتا که بر خاک شهیدان گریه مستانه ریخت؟
هوش مصنوعی: لوح به اطراف میافتد مانند مستانی که نشئه هستند و خراب شدهاند، تا اینکه بر زمین شهیدان، اشک مستانه بریزد.
میهمانی کرد مرغان بهشتی را به سنگهر که در پیش بط می سبحه صد دانه ریخت
هوش مصنوعی: مرغهای بهشتی مهمانی برپا کردند و هر کسی که در برابر بوقلمون، تسبیحی با صد دانه ریخت، به نوعی به این مراسم دعوت شد.
ترک هستی کن که آسوده است از تاراج سیلهر که پیش از سیل رخت خود برون از خانه ریخت
هوش مصنوعی: از وجود خود دل بکن تا از آسیبهای طوفان در امان بمانی؛ زیرا هر کسی که قبل از وقوع طوفان، وسایل و لوازمش را از خانه خارج کرده است، در امان است.
دامن فانوس در کف، شمع بیرون می دودتا که از مجلس برون خاکستر پروانه ریخت؟
هوش مصنوعی: شمعی که در دامن فانوس قرار دارد، به سرعت از مجلس خارج می‌شود تا خاکستر پروانهای که سوخته است، روی زمین بریزد.
نقد خالص در محک جولان دیگر می کندبرخورد از عمر هر کس سنگ بر دیوانه ریخت؟
هوش مصنوعی: نقد حقیقی در میدان دیگر خود را نشان میدهد و آیا برخورد سنگی که از عمر هر فرد به طرف دیوانه پرتاب می‌شود، تفاوتی ایجاد می‌کند؟
گردش چشم که حیرانم ز هوشش برده بود؟کاین غزل از خامه صائب عجب مستانه ریخت
هوش مصنوعی: چشمان زیبا و جذاب او چنان من را در حیرت فرو برد که نتوانستم از تأثیر آن بگذرم. به طوری که این شعر زیبا و پر احساس، به دست صائب به طرز عجیبی و با حالتی مستانه نوشته شده است.