غزل شمارهٔ ۱۰۰۰
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و لطافت اشیاء و وقایع جهان است و به نقد و بررسی عواطف انسانی و آثار آن می‌پردازد. شاعر با ذکر مثال‌هایی از زندگی و طبیعت، به ارزش‌ها و عبرت‌های موجود در آن‌ها اشاره می‌کند. در این شعر، زیبایی گل و شبنم به عنوان نمادهایی از پاکی و معصومیت مطرح شده‌اند و همچنین به مسأله‌ی احسان و اینکه کارهای نیکو تنها برای آزادگان ارزش دارد، پرداخته می‌شود. شاعر بر این باور است که درد و رنج humanas تنها با عشقی واقعی و درونی درمان می‌شود و در نهایت تأکید می‌کند که نام و یاد نیکو باید در دل‌ها باقی بماند. این اشعار نشان‌دهنده‌ی نگاه عمیق شاعر به زندگی و موضوعات انسانی است.
شاهد مستوری گل قطره شبنم بس استچهره مریم دلیل عصمت مریم بس است
هوش مصنوعی: زیبایی و دلربایی گل به اندازهی کافی است، و چهرهی مریم نیز خود نشانی از پاکی و عفت اوست.
مشت آبی می کند خواب گران را تار و مارقطره اشکی پی ویرانی عالم بس است
هوش مصنوعی: یک مشت آب میتواند خوابهای سنگین را برهم بزند و یک قطره اشک کافی است تا نشاندهنده ویرانی دنیا باشد.
طفل را حال پدر آیینه عبرت نماستگوشمال آدم از بهر بنی آدم بس است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که وضعیت و حال کودکان باید به پدران نشان دهد که چگونه باید رفتار کنند و از رفتارهای نادرست خود عبرت بگیرند؛ زیرا تجربه و درس زندگی که از اشتباهات گرفته می‌شود، برای انسانها کافی است تا بهتر عمل کنند.
گو ندارد ماتم ما بی کسان را هیچ کسحلقه فتراک، ما را حلقه ماتم بس است
هوش مصنوعی: ماتم ما نیازی به اشک و گریه ندارد، زیرا غم ما به خودی خود کافی است و نیازی به هیچ کس دیگر نیست.
ترک احسان است احسان پیش ما آزادگانطی کند آوازه احسان خود حاتم بس است
هوش مصنوعی: انجام دادن حسنات و نیکوکاری در نزد ما آزادگان، مانند این است که کسی بخواهد خود را نشان دهد و کبر بورزد. در حقیقت، نیکوکاری حاتم طایی کافی است و نیازی به خودنمایی ندارد.
بعد ازین دوران شهرت از سفالین جام ماستتا به کی در دور باشد نام جام جم، بس است!
هوش مصنوعی: پس از این دوران، شهرت جام ما که از سفال ساخته شده، به کجا خواهد رفت؟ تا کی باید نام جام جم دور باشد؟ بس است!
بر نتابد منت مرهم دل مجروح مازخم ما را خون گرم ما، همان مرهم بس است
هوش مصنوعی: زخم دل ما نیازی به درمان ندارد و خون گرم ما خود بهترین مرهم برای زخمهای ماست.
شاهد خودبینی خوبان درین بستانسرابر سر زانوی گل، آیینه شبنم بس است
هوش مصنوعی: در این باغ دلانگیز، زیبایی خود را در آینهای از شبنم روی گلها میتوان دید و نیازی به چیزی بیشتر نیست.
خامشی آرد پریزادان معنی را به دامتوشه غواص گوهرجوی، پاس دم بس است
هوش مصنوعی: سکوت و خاموشی موجودات آسمانی، معنا و مفهوم را به تو میآورد. برای کسی که در پی یافتن گوهری ارزشمند است، فقط یک نفس کافی است تا به هدفش برسد.
زود سیری های دولت را اگر خواهی دلیلاز سلیمان روی پنهان کردن خاتم بس است
هوش مصنوعی: اگر میخواهی دلیل بر زودیاوریهای شانس و بخت را متوجه شوی، کافی است به سلیمان نگاه کنی که چطور برای پنهان کردن قدرت و مقامش، انگشترش را پنهان کرد.
غم مخور صائب اگر ننشست نقشت در جهاناهل معنی را ز عالم نام چون خاتم بس است
هوش مصنوعی: اضطراب و نگرانی نداشته باش، صائب؛ حتی اگر طرح تو در دنیا جا نیفتاد. برای اهل معنا، همچون نامی که بر انگشتر است، همین که در عالم وجود داشته باشی کافی است.