غزل شمارهٔ ۱۱۶۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی مسأله دوستی‌ها و روابط انسانی در دنیای امروز می‌پردازد و ناامیدی و فساد پنهان در آن‌ها را بیان می‌کند. او اشاره می‌کند که دوستی‌ها و نام‌ها به ننگ و رنگ‌های آلوده مبتلا شده‌اند و حتی عشق و صلح نیز تحت تأثیر جنگ و خونریزی قرار دارند. شاعر همچنین نسبت به رفتار انسان‌ها و تأثیرات آن بر دیگران هشدار می‌دهد و بر این نکته تأکید می‌کند که بی‌صداقتی و فریبکاری در جهان رایج شده است. در نهایت، او به عاشقان اشاره می‌کند و می‌گوید که آن‌ها مانند پرندگان به زنجیر کشیده شده‌اند و در زهر پیچیدگی‌های روابط گرفتار آمده‌اند.
دوستی های جهان با ریو و رنگ آلوده استشهد این مکار با چندین شرنگ آلوده است
هوش مصنوعی: دوستیهای دنیا با نیرنگ و فریب آمیخته است. این دوستی‌ها مانند عسل هستند که با تلخی و بدیها مخلوط شده‌اند.
دامن از خون شهیدان چیدن از انصاف نیستکز شفق خورشید هم دامن به رنگ آلوده است
هوش مصنوعی: جمعآوری آثار و نشانههای شهیدان و زخمهای آن‌ها بیلطفی و نابرابری است، چرا که حتی دامن روزتاب نیز از رنگ خون لطیف است.
سعی کن نامی درین عالم به گمنامی برآرورنه هر نامی که هست اینجا به ننگ آلوده است
هوش مصنوعی: تلاش کن که در این دنیا نامی کمنام و نشان داشته باشی، چرا که هر نامی که در اینجا وجود دارد، به نوعی به ننگ و رسوایی مرتبط است.
باده ممزوج می باید دل بیمار راسازگار طبع عاشق صلح جنگ آلوده است
هوش مصنوعی: نوشیدنی که با هم ترکیب شده، باید به دل بیمار آرامش بدهد؛ چرا که روح عاشق بین صلح و جنگ در نوسان است.
دختر رز را مکن زنهار صاحب اختیارکاین سیه رو نام مردان را به ننگ آلوده است
هوش مصنوعی: دختر را به کسی نسپار، زیرا این فرد با کارهایش باعث خجالت مردان شده است.
بر سر جوش است دیگر خون حشر انتقامتا که از خون ضعیفان باز چنگ آلوده است؟
هوش مصنوعی: خون و انتقام از مظلومان به جوش آمده است و تا زمانی که از خون ضعیفان سوءاستفاده شود، این خشم همچنان وجود خواهد داشت.
از خدنگ او چرا دل می کند پهلو تهی؟گرنه از خون رقیبان آن خدنگ آلوده است
هوش مصنوعی: چرا از تیرکمان او دل میکنی و کنارهگیری میکنی؟ در غیر این صورت، آن تیرکمان از خون دشمنانش آلوده است.
جود بی منت مجو از کس که خورشید بلنداز فروغ خود به خون رخسار سنگ آلوده است
هوش مصنوعی: از کسی که در برابر خوبیها و بخششهایش انتظار تشکر و درخواست ندارد، هیچ انتظاری نداشته باش. مانند خورشید که بدون نیاز به جلب توجه، نورش را پخش می‌کند و به زعم خود، حتی زمانی که چهرهاش کثیف و سنگی است، از نورش دست نمیکشد.
بی شفق هرگز بساط چرخ خشم آلود نیستدایم از خون چنگ و دندان پلنگ آلوده است
هوش مصنوعی: بدون وجود شفق، زندگی و جریان روزگار هرگز آرامش پیدا نمیکند و همیشه تحت تاثیر خشم و وحشیگری خواهد بود. این وضعیت همواره نشانهای از درد و رنجی است که برآمده از جنگ و ستیز است.
کی دل بیتاب را مانع ز رفتن می شود؟وعده صلحی که با صد عذر لنگ آلوده است
هوش مصنوعی: هیچ چیز قادر نیست که مانع دل بیتاب از رفتن شود. حتی وعده صلحی که با صد معذرت و عذرخواهی ناقص و ناپاکی همراه است.
عاشقان صائب بلا گردان معشوق خودندزین سبب بال و پر طوطی به زنگ آلوده است
هوش مصنوعی: عاشقان مانند پرندگان هستند که به خاطر عشق معشوق خود، دچار درد و رنج میشوند. به همین دلیل، مثل طوطیهایی هستند که به زنجیر در آمده‌اند و نتوانستهاند آزادانه پرواز کنند.