غزل شمارهٔ ۱۲۷۷
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان احساسات عمیق و فلسفی خود پرداخته و تأکید می‌کند که هیچ چیز در زندگی‌اش بی‌معنا نیست. او به عشق و شهادت اشاره می‌کند و می‌گوید که در کوی عشق، حتی اگر کسی مانند خضر (نماد آگاهی و هدایت) نیز بیاید، نمی‌تواند او را در فهم فیض شهادت راهنمایی کند. او به تلاطمات درونی خود اشاره دارد و بیان می‌کند که با وجود موانع، همچنان به پرواز و آزادگی ادامه می‌دهد. همچنین از زیبایی‌های عشق و نقش معشوق در زندگی‌اش سخن می‌گوید و آن را فراتر از زیبایی ظاهری می‌داند. در نهایت، او بر این باور است که زیبایی واقعی در عمق احساسات و تجربیات نهفته است و تنها ظواهر نمی‌توانند آن را نمایان کنند.
فکر جانسوز مرا یک نقطه بی انداز نیستیک سپند بزم من بی شعله آواز نیست
هوش مصنوعی: فکر و اندیشهی عمیق من به اندازهای سوزان و دردناک است که حتی یک نقطه هم نمی‌تواند آن را کم کند، و در این جشن و شادی من، بدون شعله و نور، چیزی برای آواز خواندن وجود ندارد.
در سر کویی که من بر اطلس خون می تپمخضر اگر آید، در فیض شهادت باز نیست
هوش مصنوعی: در جایگاهی که من تحت تأثیر احساسات عمیق و دردناک خود هستم، حتی اگر شخصی دانا و رهنما همچون خضر هم بیاید، دستاوردی از فیض و نعمت شهادت نصیبش نخواهد شد.
ذره و خورشید گلبانگ اناالحق می زنندنغمه بیگانه ای در پرده این ساز نیست
هوش مصنوعی: ذره و خورشید هر دو ندا میدهند که وجود حقیقی واحدی وجود دارد و این نغمهای که در این ساز مینوازد، صدای غریب و غیرواقعی است.
من که نتوانم ز سستی بال خود را جمع کردماه عید من به غیر از ناخن شهباز نیست
هوش مصنوعی: من که نتوانم به خاطر بیتوجهی و تنبلیام، خودم را جمع و جور کنم، در روزی که عید من است، چیزی جز ناخن یک پرنده قوی و بزرگ ندارم.
مال دنیا سیرچشمان را نگردد پای بندشهد، زنبور عسل را مانع پرواز نیست
هوش مصنوعی: ثروت دنیوی نمی‌تواند همیشه افراد را راضی کند، همانطور که زنبور عسل از شیرینی عسل بازنمیماند و آزادانه پرواز می‌کند.
پرده داری می کند رنگ رخ معشوق راچون شراب لعل، خون عاشقان غماز نیست
هوش مصنوعی: پردهداری باعث شده است رنگ چهره معشوق مانند شراب قرمز باشد، اما این خون عاشقان نمی‌تواند به راستی از عشق آنها خبر دهد.
نیست صائب دلنشین خاطر مشکل پسندمصرعی کان تیر روی ترکش اعجاز نیست
هوش مصنوعی: دلنشین نیست برای کسی که در انتخابش سختپسند است، شعری که نتواند به زیبایی تیرِ معجزهاش به دل بنشیند.