غزل شمارهٔ ۱۲۸۱
هوش مصنوعی: این شعر درویشی را توصیف می‌کند که هیچ آرزوی بزرگ و حتی اندکی از تعلقات دنیوی ندارد. او به زندگی ساده و بی‌پیرایه خود افتخار می‌کند و احساس می‌کند که در مقابل مشکلات و مصیبت‌ها جایگاهی امن دارد. شاعر در این متن به تضاد عشق و علم اشاره می‌کند و می‌گوید که عشق فراتر از تحلیل و موشکافی‌های علمی است. در نهایت، او بر این باور است که زندگی و زمان به سرعت می‌گذرد و عمر جاویدان چیزی بیشتر از یک لحظه ساده نیست.
آرزو بسیار و آهم در دل درویش نیستدشت پر نخجیر و یک ناوک مرا در کیش نیست
هوش مصنوعی: در دل درویش، آرزوهای فراوانی وجود دارد، اما در دشت وسیع زندگی او، تنها یک تیر کوچک راهی برای رسیدن به خواستهها و آرزوها ندارد.
خانه اهل تعلق شاهراه حادثه استدزد هرگز در کمین کلبه درویش نیست
هوش مصنوعی: خانه کسانی که به دنیا و دلبستگیهای آن وابستهاند، محل بروز اتفاقات و حوادث است. در حالی که، دزد هرگز به دنبال سرقت از خانهی یک درویش (فردی زاهد و بیکامه) نمیباشد.
سایه از ویرانه ما می کند پهلو تهیخانه ما از هجوم جغد پر تشویش نیست
هوش مصنوعی: سایه از خرابیهای ما کنار میکشد و خانهمان از حملهی جغدهای ناآرام در امان است.
تیر روی ترکش محشر بود مژگان اوفتنه را دلدوزتر زین ناوکی در کیش نیست
هوش مصنوعی: چشمان او به قدری جذاب و فریبندهاند که مانند تیرهای تند و برندهای در روز قیامت، فتنه و آشوب را بیشتر میکنند. این زیبایی او از هیچ چیز دیگری در مسیر عشق و ایمان قویتر نیست.
ای سکندر تا به کی حسرت خوری بر حال خضر؟عمر جاویدان او یک آب خوردن بیش نیست!
هوش مصنوعی: ای سکندر، تا کی باید بر حال خضر غصه بخوری؟ عمر جاودان او در واقع فقط به اندازه یک جرعه آب است!
مبحث عشق است ای زاهد خموشی پیشه کنعرض علم موشکافیها به عرض ریش نیست!
هوش مصنوعی: موضوع عشق است، ای زاهد، سکوت اختیار کن. توضیحات و تجزیه و تحلیلهای علمی هیچ ارزشی در برابر مشکلات و رازهای عشق ندارند.
تا ازان تنگ شکر صائب جدا افتاده امسایه مژگان به چشم کمتر از صد نیش نیست
هوش مصنوعی: من از آن تنگ شکر (به معنای شیرینی یا زیبایی) جدا شدهام و حالا که از آن دورم، سایه مژگان دلبر چنان بر چشمم سنگینی می‌کند که کمتر از صد نیش (زهر) نیست.