غزل شمارهٔ ۱۳۶۲
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات و تجربیات شاعر در مورد بازگشت به حال و وضعیتی مثبت و روشن می‌پردازد. شاعر از زحمات و مشکلاتی که گذرانده، به روشنایی و آشتی با خود و دیگران می‌رسد. او به جلوه‌های زیبای عشق و محبت و قدرت بازگشت به زندگی اشاره می‌کند، و تأکید می‌کند که هیچ‌کس از عشق و معرفت بی‌نصیب نمی‌ماند. در نهایت، شاعر نشان می‌دهد که هیچ‌کس نمی‌تواند از رحمت و آغوش محبت خدا ناامید شود و حتی کسانی که دور شده‌اند، می‌توانند بازگشت کنند.
از سودا آفرینش دل مکدر بازگشتبا دهان خشک ازین ظلمت سکندر بازگشت
هوش مصنوعی: از درد و غم خلقت، دل غمگین و ناامید شد و با دهانی خشک از این تاریکی و ظلمتی که به سکندر نسبت داده شده، برگشت.
دید رخسار تو، از آتش سمندر بازگشتطوطی از گفتار شیرینت ز شکر بازگشت
هوش مصنوعی: چهره زیبا و دلنشین تو، مانند آتش نرمی است که در برابر آن همه چیز را ویران می‌کند. به همین ترتیب، طوطی هم که صدای شیرین تو را میشنود، از لذت شکر و شیرینی کلام تو برمیگردد.
باد دستان را کریمان دستگیری می کنندابر دایم از لب دریا توانگر بازگشت
هوش مصنوعی: باد به دستان نیکوکار کمک می‌کند و ابرها همیشه از کنار دریا به سراغ غنیتری برمیگردند.
گرد عصیان نیست مانع عاصیان را از رجوعسوی دریا موج از ساحل مکرر بازگشت
هوش مصنوعی: اعتراض و نافرمانی هیچ‌کس را از بازگشت به اصل و خاستگاه خود، که دریا است، بازنمیدارد؛ مانند موجی که بارها و بارها به ساحل برمیگردد.
جبه و دستار می خواهیم ما بیرون بریماز خراباتی که صد قارون قلندر بازگشت
هوش مصنوعی: ما به جبهه و دستار نیاز داریم تا از ویرانهای که صدها فرد رند و بازیگوش در آن به سر میبرند، بیرون برویم.
روح در زندان تن مانده است از افسردگیآب نتواند به ابر از حبس گوهر بازگشت
هوش مصنوعی: روح در قید و بند جسم گرفتار شده و به خاطر غم و اندوه نمی‌تواند به آزادی برسد؛ مانند این که آب نمی‌تواند به ابر تبدیل شود یا گوهر از حبس بازگردد.
هیچ کس را از شراب معرفت لب تر نشدسر به مهر این باده چون مینا ز ساغر بازگشت
هوش مصنوعی: هیچ کس نتوانست از نوشیدن شراب آگاهی و دانش سیراب شود. این باده که مانند مینا زیباست، به سرگروهی کسانی که در عشق و ایمان بودند، دوباره باز میگردد.
هر که زه کرد از سبکدستی کمان دار رازود چون منصور ازین میدان مظفر بازگشت
هوش مصنوعی: هر کسی که با بیاحتیاطی عمل کند، مانند منصور که بهسرعت از میدان پیروزی خارج شد، به زودی نتیجه کار خود را میبیند.
نیست شیطان ناامید از آستان رحمتشچون توانم من به نومیدی ازین در بازگشت؟
هوش مصنوعی: شیطان هرگز از رحمت خدا ناامید نمیشود، پس چگونه من باید از بازگشت به سوی او ناامید باشم؟
آن که صائب منع ما می کرد ازان خورشیدرودید چون آن چهره را با دیده تر بازگشت
هوش مصنوعی: کسی که به ما میگفت از دیدن زیبا رویان پرهیز کنیم، وقتی آن چهره را با چشم اشکبار دید، نتوانست که برگردد و از آن دور شود.