غزل شمارهٔ ۱۴۷۳
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی موضوعات سفر، صداقت، و فقر میپردازد. شاعر به سختیهای مسیر سفر به حقیقت و صداقت اشاره میکند و بیان میکند که این راه طولانی و دشوار است. او به غفلتزدگان که به باریکاندیشی مشغولند، انتقاد میکند و میگوید اگر نوشی در جهان وجود داشته باشد، غالباً با مشکلات همراه است. همچنین، بر اهمیت عفو خدا و نسبت آن با گناهان انسان تأکید میکند. اشارهای به ثروت و فقر نیز دارد، و این که درویشان معمولاً نیازهای خود را پنهان میکنند. در نهایت، شاعر حس قناعت و نگرانیهای درونی خود را بیان میکند و میگوید که با وجود قناعت، دلش پر از تشویش است.
ای که قصدت ز سفر یار صداقت کیش استآه ازین راه درازی که ترا در پیش است
هوش مصنوعی: ای کسی که نیت سفرت برای دیدار یار و دوستدلی است، وای بر این مسیر طولانی که در پیش داری.
پیش جمعی که ز باریک خیالان شده انددر جهان نوشی اگر هست، نهان در نیش است
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا چیزی شیرین و خوشگوار وجود دارد، نزد افرادی که تنگنظر و باریکبین هستند، آن را نمیتوان یافت و در حقیقت، در پس این ظاهر شیرین، تلخی نهفته است.
بیشتر عفو خداشامل حالش گرددگنه هر که به میزان قیامت بیش است
هوش مصنوعی: خداوند بیشتر گناهان افرادی را که در روز قیامت اعمال نیک آنها بیشتر از بدیهایشان است، مورد عفو و بخشش قرار میدهد.
پرده پوشی چو خموشی نبود نادان راکز نظرها کجی تیر نهان در کیش است
هوش مصنوعی: وقتی که سکوتی در میان است و کسی پردهپوشی نمیکند، نادانی از نظرها پنهان میماند و مانند تیر کجی که در هدف پنهان است، حقیقت در گذشته یا در نظام اعتقادی وجود دارد.
عذر سنگین دلی تیغ ترا می خواهدنمکی کز لب لعل تو مرا بر ریش است
هوش مصنوعی: برای برطرف کردن دلخوری و ناراحتیام، نیاز به کاردی تیز دارم، زیرا تلخیای که از زبان شیرین تو به من رسیده، بر روی دلم نشسته است.
نیست درویش، فقیری که کند فقر اظهارهر که پوشیده کند حاجت خود درویش است
هوش مصنوعی: هیچ درویشی وجود ندارد که فقر خود را به نمایش بگذارد؛ بلکه هر کس که نیازش را پنهان کند، واقعاً درویش است.
پیشی قافله ما به سبکباری نیستهر که برداشته بار از دگران در پیش است
هوش مصنوعی: هیچ کس به اندازه ما که سبکبار هستیم، در جلوی کاروان قرار ندارد؛ هر کس که بار دیگری را به دوش میکشد، در حقیقت عقبتر است.
صائب از قدر کفاف آنچه بود یک جو بیشبر دل قانع من تخم دو صد تشویش است
هوش مصنوعی: صائب، با اینکه به چیز زیادی دسترسی ندارد و آنچه دارد هم کم است، اما دل من پر از نگرانیها و دغدغههای بسیاری است.