غزل شمارهٔ ۱۵۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به تصویرسازی و بیان احساسات عمیق شاعر درباره زندگی و گذر زمان می‌پردازد. شاعر با استفاده از تشبیه‌ها و تصویرها، به زیبایی و تلخی‌های زندگی اشاره می‌کند و به تضادهای آن پرداخته است. او از باده و فیض در میخانه، سروهایی در چمن و مصائب جنگ سخن می‌گوید. احساس تنهایی و غم در زندگی انسان‌ها و همچنین زوال و بی‌ثباتی آن‌ها نیز مطرح می‌شود. شاعر نشان می‌دهد که هر جا انسان پا بگذارد، نشانه‌ای از غم و زوال وجود دارد و در نهایت، زندگی را به دفتر عمری تشبیه می‌کند که صفحات آن چون برگه‌های خزانی گسسته است.
هر طرف روی نهی باده جان ریخته استاین چه فیض است که در دیر مغان ریخته است
هوش مصنوعی: در هر سو که نگاه میکنم، باده زندگی به راه است. این چه برکتی است که در میخانهها پخش شده و همه جا حضور دارد؟
هر کجا فاخته ای هست درین سبز چمنبال در جستن آن سرو روان ریخته است
هوش مصنوعی: هر جا که فاختهای در این چمنهای سبز وجود دارد، آن سرو بلند و زیبا پرواز کرده است.
سهل مشمار عدو را که مکرر در رزمدهن تیغ من از آب روان ریخته است
هوش مصنوعی: دشمن را دست کم نگیر، زیرا او بارها در میدان نبرد، خونش به خاطر ضربهی شمشیر من به زمین ریخته است.
نخل شمع است خزان دیده و از یکرنگیبال پروانه چو اوراق خزان ریخته است
هوش مصنوعی: نخل مانند شمع است که در فصل پاییز نورش کمرنگ شده و از یکنواختی بالهای پروانه، برگهای پاییزی متلاشی شدهاند.
در بیابان طلب راهبری حاجت نیستگوهر آبله چون ریگ روان ریخته است
هوش مصنوعی: در بیابان نیاز به راهنما نیست، چون مانند ریگهای روان، گوهری از آبله وجود دارد.
غم خود خور تو که در کلبه ما بی برگانبرگ عیش است که چون برگ خزان ریخته است
هوش مصنوعی: غصه خود را بخور که در خانه ما خبری از خوشحالی نیست، زیرا این شادی مانند برگهای پاییز فروریخته و رفته است.
نگرانم که چسان پای گذارم به زمینبس که هر سو دل و چشم نگران ریخته است
هوش مصنوعی: بسیار نگرانم که چگونه پا بر زمین بگذارم، زیرا در هر طرف، دل و چشمان نگران دیده می‌شود.
هیچ جا نیست که در خاک نباشد تیغیبس که بر روی زمین تیغ زبان ریخته است
هوش مصنوعی: در هیچ مکانی نیست که در خاک تیغی وجود نداشته باشد، چرا که به اندازه کافی بر روی زمین، تیغ زبان و سخن افکنده شده است.
چون به دامن نکشم پای، که در دامن خاکهر جا پای نهی شیره جان ریخته است
هوش مصنوعی: وقتی پاهایم را به دامن خاک نسپارم، هر کجا که قدم بگذارم، زندگیام به زمین ریخته است.
تا تو شیرازه اش از طول امل می سازیدفتر عمر چو اوراق خزان ریخته است
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو به زندگیات نظم و ترتیب بدهی و آن را به شکل مثبتی درآوری، عمرت مانند برگهای پاییزی که ریختهاند، به هدر خواهد رفت.
صفحه خاک سراسر شکرستان شده استکلک صائب شکر از بس ز بیان ریخته است
هوش مصنوعی: زمین به قدری شگفتانگیز و شیرین شده است که همه جا مانند یک باغ شکر است. این لحن شیرین و دلپذیر از نوشتار شاعر صائب نشأت میگیرد و به خاطر زیبایی عبارتهایش، همه جا پر شده است.