غزل شمارهٔ ۱۷۳۹
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و طراوت طبیعت در بهار و تأثیر آن بر زندگی انسان‌ها است. شاعر به توصیف گل‌ها و جوانه‌ها پرداخته و از لذت و شوقی که دیدن آن‌ها به وجود می‌آورد، صحبت می‌کند. او به برخورداری از صفات نیکو در این دوره اشاره می‌کند و اینکه زندگی بهاری، روح را سرشار از شادابی و نشاط می‌کند. همچنین، شاعر به این نکته اشاره دارد که دوری از زندگی اجتماعی و عزلت به دلیل زهد خشک، انسان را از زیبایی‌ها و خوشی‌های زندگی محروم می‌کند. در نهایت، توصیه می‌کند که از تنهایی خارج شویم و به زندگی پرجنب و جوش بپردازیم.
گلی که طرح دهد رخ به نوبهار این استلبی که می شکند دیدنش خمار این است
هوش مصنوعی: گلی که در بهار زیبا و خوشرنگ است، همانند لبی است که وقتی میخندد یا میشکند، انسان را مست و شیدا می‌کند.
بلند بخت نهالی که از خجالت اوالف کشد به زمین سرو جویبار این است
هوش مصنوعی: نهالی که بلند بخت است، به خاطر شرم و حیا، خود را به زمین میزند و مانند سرو جویبار خود را به شکل زیبایی در می‌آورد.
به چشم دیده وران آفتاب عالمتابپیاده ای است زمین گیر اگر سوار این است
هوش مصنوعی: در نگاه دیدهوران، خورشید تابانی تنها در حالتی است که شخصی بر آن سوار شده باشد؛ در غیر این صورت، همچون انسانی است که زمینگیر و ناتوان است.
کند ز نشو و نما منع سبزه خط رااگر حلاوت آن لعل آبدار این است
هوش مصنوعی: اگر خط سبزه از رشد و نمو بازماند، میتوان گفت که این زیبایی و شیرینی لعل آبدار است.
جهان به دیده خورشید تار می سازداگر ترقی آن خط مشکبار این است
هوش مصنوعی: اگر خط مشکین (مشکی) وجود نداشت، جهان در نظر خورشید تاریک و بینور میشد. پس این ترقی و پیشرفت آن خط باعث روشنی و روشنگری دنیا است.
ز زنگ، آینه آفتاب در خطرستاگر عیار تریهای روزگار این است
هوش مصنوعی: بر اثر زنگار، آینهای که نور خورشید را منعکس می‌کند در معرض خطر است. اگر وضعیت زندگی اینگونه باشد.
ز زهد خشک اثر در جهان نخواهد مانداگر طراوت ایام نوبهار این است
هوش مصنوعی: اگر زهد و پارسایی خشک و بیروح باشد، هیچ تأثیری در جهان نخواهد گذاشت، زیرا اگر زیبایی و شادابی بهاری واقعی وجود نداشته باشد، هیچ چیز پایدار نخواهد بود.
قدم ز گوشه عزلت برون منه صائبکه چاره دل آشفته روزگار این است
هوش مصنوعی: صائب، از جایی که خود را پنهان کردهای، بیرون نیا، چون برای دل آشفته در روزگار، این بهترین راه است.