غزل شمارهٔ ۱۷۸۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی و سختی عشق می‌پردازد. او می‌گوید که زیبایی معشوقش هیچ‌گاه تحت تأثیر غبار و زمان قرار نمی‌گیرد و حتی درد و غم عاشقانه‌اش نیز نمی‌تواند آن را کاهش دهد. او به حالتی از بیقراری اشاره می‌کند که عاشق در محفل یار به آن دچار است و می‌گوید هیچ زمانی غم او را ترک نمی‌کند.
شاعر نگران است که در جستجوی معشوقش، دلش به هیچ چیز دیگری، حتی زیبایی‌های جهان، تعلق نگیرد. او به عدم رضایت و آرامش در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که به هیچ قیمتی نمی‌تواند از عشق و محبت خود دست بکشد. در نهایت، او به تأثیر عمیق محبت بر دل اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز دیگری نمی‌تواند جایگزین عشق واقعی شود.
ز خط غبار بر آن لعل آتشین ننشستز برق حسن، سیاهی بر این نگین ننشست
هوش مصنوعی: از خط غبار روی آن لعل آتشین هیچ نشانهای نمانده است و از زیبایی آن، سیاهی بر این نگین اثر نکرده است.
به گرد راه تو بیباک، چشم بد مرساد!که همچو گرد یتیمی به هر جبین ننشست
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از یک حس سلحشوری و شجاعت در برابر نگاههای ویرانگر صحبت می‌کند. او می‌گوید که در مسیر تو، هیچ چیز نمی‌تواند به تو آسیب برساند و تو به اندازهی گردی که یتیمی را به رسمیت نمیشناسد، در برابر ناملایمات مستحکم و مقاوم خواهی بود. به این ترتیب، شاعر بر عدم تأثیرپذیری و مقاومتی که در وجود فرد است، تأکید می‌کند.
به محفل تو کسی داد بیقراری دادکه تا نسوخت چو پروانه، بر زمین ننشست
هوش مصنوعی: در محفل تو کسی به شدت مشتاق و بیقراری کرد که مانند پروانهای که به دور آتش میگردد، تا زمانی که نسوزد بر زمین ننشست.
ز ترکتاز قیامت نکرد قامت راستبه هیچ سینه غبار غم این چنین ننشست
هوش مصنوعی: به خاطر دلهره و اضطراب قیامت، هیچکس نتوانسته بهدرستی ایستادگی کند و غم در دلها نشسته است بهگونهای که هیچکس نمی‌تواند آن را از خود دور کند.
چه نقش دید ندانم دل رمیده من؟که یک نفس به نگین خانه، این نگین ننشست
هوش مصنوعی: دل بیقرار من نمیداند چه تصویری را میبیند، زیرا حتی یک لحظه هم این گوهر در خانهاش آرام نمی‌گیرد.
حدیث کوه غم عاشقان نسیم صباستترا که قطره شبنم به یاسمین ننشست
هوش مصنوعی: داستان غم و اندوه عاشقان، بسان نسیمی ملایم و دلانگیز است. برای تو، این احساس مانند شبنمی است که بر گل یاسمن نمینشیند و از زیبایی و لطافت آن بیبهره میماند.
نماند بوته خاری جهان امکان راکه بر امید تو صیاد در کمین ننشست
هوش مصنوعی: بوته خاری در دنیای ممکنات باقی نمانده است، چرا که صیاد به امید تو در انتظار نیست.
چنین که سنگ ملامت نشست بر سر منبه تاج پادشهان گوهر این چنین ننشست
هوش مصنوعی: زمانی که سنگ ملامت و سرزنش بر سر من فرود آمد، دیگر هیچ تاجی از گوهر و جواهر بر سر پادشاهان نمی‌تواند چنین شایسته و با ارزش باشد.
قدم ز غمکده اختیار بیرون نهکه در بهشت رضا هیچ کس غمین ننشست
هوش مصنوعی: از محل غم و اندوه خود بیرون نرو، زیرا در بهشت رضا هیچکس غمگین نیست.
به نوشخند قناعت کجا شوی خرسند؟ترا که حرص به صد خانه انگبین ننشست
هوش مصنوعی: آیا با یک لبخند رضایت میکنی؟ تو که طمع به داشتن صد خانه عسل داری!
چو زلف و خط کس ازان روی کامیاب نشدبه دور حسن تو نقش کسی چنین ننشست
هوش مصنوعی: هیچ کس در زیبایی و جذابیت تو به اندازه خط و زلف کسی به موفقیت نرسید و هیچ کس نتوانسته در این دایره زیبا اثری چنین بیافریند.
دلم به حلقه زلف تو تا نظر انداختدگر به هیچ نگین خانه، این نگین ننشست
هوش مصنوعی: وقتی که به زلفهای تو نگاه کردم، دلم دیگر هیچ جواهری را نمیخواهد، زیرا جواهر وجود تو برایم از همه چیز با ارزشتر است.
همین نه روز من از خط سیاه شد صائبکه نقش یار هم از خط عنبرین ننشست
هوش مصنوعی: این روزها در زندگی من، حال و روز خوبی ندارم و همه چیز به صورت تار و سیاه به نظر میرسد. در عین حال، یاد و خاطره محبوبم نیز همچنان در ذهنم نمیرود و نمی‌تواند از یادم برود.