غزل شمارهٔ ۱۸۴۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بیان احساسات عمیق خود درباره عشق و دلتنگی می‌پردازد. او می‌گوید که دل بیدار و آگاه نمی‌تواند به خواب برود، حتی اگر نور خورشید بر ابر افتد. تشنگی واقعی به آب خضر (آب زندگانی) به سرابی نمی‌انجامد. خیال معشوق از دل او جدا نمی‌شود و هیچ چیز نمی‌تواند او را از یاد معشوق دور کند. او به خراب حالی و یاس و ناامیدی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که بوی معشوق در ذهنش پیچیده و علاقه به او مانند گلاب بر بال و پر بلبلان وجود دارد. در نهایت، به عشق به عنوان راهی برای باز کردن درهای زندگی می‌پردازد و از خوشبختی کسی که به آن عشق توسل جسته، سخن می‌گوید.
به ابر اگر چه توان چشم آفتاب گرفتنمی توان دل بیدار را به خواب گرفت
هوش مصنوعی: اگرچه ابر ممکن است جلوی نور آفتاب را بگیرد، اما نمیتوان دل بیدار را به راحتی خواب کرد.
به آب خضر کجا التفات خواهد کرد؟چنین که تشنه ما خوی با سراب گرفت
هوش مصنوعی: تشنهایی که به دنبال آب واقعی است، به آب خیالی و کاذب توجه نخواهد کرد. این تشنگی شدید، او را به سراب نمیکشاند و به حقیقت نیازش فکر می‌کند.
خیال لعل تو از دل کجا رود، هیهاتنمی توان نمک سوده از کباب گرفت
هوش مصنوعی: عشق و یاد تو همچنان در دل من باقی است و نمیتوانم آن را از خود دور کنم، مثل اینکه نمیتوان از کباب، نمک را جدا کرد.
خراب حالی ازین بیشتر نمی باشدکه جغد را دل ازین خانه خراب گرفت
هوش مصنوعی: وضعیت بدتری از این وجود ندارد که حتی جغد هم از این خانه ویران دلزده شده است.
ز بس که بوی تو در مغز پیچیده استتوان ز بال و پر بلبلان گلاب گرفت
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه عطر و بوی تو در ذهن من کاملاً جا گرفته است، بلبلان برای پرواز و پرگشایی خود از گلبو بهره میبرند.
مگر عذار ترا شد زمان خط نزدیک؟که خون مرا به جگر رنگ مشک ناب گرفت
هوش مصنوعی: آیا چهرهی تو زمانش فرا رسیده است که خطی نزدیک به آن وجود دارد؟ که خون من را به مانند رنگ مشک ناب درآورده است.
کدام ساعت سنگین، دو چشم بخت مرادرین زمانه پر انقلاب خواب گرفت؟
هوش مصنوعی: کدام ساعت سنگین باعث شد که چشمان بخت من در این دوران پر آشفتگی خوابشان ببرد؟
گرانترست ترا خواب غفلت از دل سنگوگرنه لعل ز خورشید آب و تاب گرفت
هوش مصنوعی: خواب غفلت از دل سنگ، برای تو گرانتر از هر چیزی است؛ و اگر این خواب را کنار بگذاری، گوهر تو به اندازهای از خورشید نور و زیبایی خواهد گرفت.
به جرعه ای دل گرم مرا کسی ننواختاگر چه روی زمین را به آفتاب گرفت
هوش مصنوعی: هیچکس دل مرا با یک جرعه محبت آرامش نداد، هرچند که زمین زیر نور خورشید درخشید.
عیار غفلت ازین بیشتر نمی باشدکه آفتاب قیامت مرا به خواب گرفت
هوش مصنوعی: غفلت به جایی رسیده که حتی نور آفتاب قیامت، نتوانسته مرا از خواب بیدار کند.
به روی مهر جهانتاب، ماه نو را دیدکسی که وقت سواری ترا رکاب گرفت
هوش مصنوعی: کسی که در زمان سوار شدن، پایش را بر روی رکاب گذاشت، به زیبایی و درخشش چهره محبوبش نگریست و ماه نو را مشاهده کرد.
ز عشق کار جهان باز می شود صائبخوشا کسی که توسل به آن جناب گرفت
هوش مصنوعی: از عشق، مشکلات و کارهای دنیا حل و فصل میشود. خوش به حال کسی که به آن بزرگوار پناه ببرد.