غزل شمارهٔ ۲۱۱۷
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حال و هوای عاشقانه و شوریدگی می‌پردازد. شاعر به زیبایی‌های ظاهری و باطنی عشق اشاره می‌کند و به ناملایمات و دردهای ناشی از عشق اشاره می‌کند. او از زندگی و بیداری کسانی که در خواب و مستی به سر می‌برند انتقاد می‌کند و می‌گوید که بدون اشک و ندامت، لذت‌های زندگی حقیقی نیست. همچنین به عدم بخشش دیوان مکافات برای ظالمین اشاره کرده و به زیبایی و سوزش دل عاشقان می‌پردازد که از دیدن معشوق خود دچار آتش عشق شده‌اند. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که در میان مستی و خراب‌شدن، هیچ چیز جز عشق و صفای آن ارزشمند نیست و هر سکوتی در میخانه می‌تواند نشان از دل پر از عشق داشته باشد.
بر هر که نظر می فکنم مست و خراب استبیداری این طایفه خمیازه خواب است
هوش مصنوعی: هر کسی را که میبینم در حال مستی و زوال است و بیداری این گروه، فقط بهانهای برای خواب و غفلت است.
بی اشک ندامت نبود عشرت این باغاز خنده گل آنچه بجامانده گلاب است
هوش مصنوعی: بدون اشک و پشیمانی، لذت این باغ نخواهد بود؛ خوشحالی گلها باعث شده که فقط بوی گلاب باقی بماند.
چون اخگرسوزان، دل ما سوختگان راگر قطره آبی است همین اشک کباب است
هوش مصنوعی: دلهای ما که در آتش عشق میسوزند، مانند آتش زغال شده‌اند. اگر به ما حتی یک قطره آب داده شود، همین اشکهای ما به اندازهی کباب داغ و سوزان است.
دیوان مکافات به ظالم نکند رحمخط حسن ستمکار ترا پای حساب است
هوش مصنوعی: در روز حسابرسی، هیچ رحم و نرمی به ظالم نمیشود و خط حسن به وعدههای ستمکار تنها به حساب میآید.
چون ماه نو از دیدن ما چشم مپوشیدکز قامت خم هستی ما پا به رکاب است
هوش مصنوعی: زمانی که ماه نو از دیدن ما دوری می‌کند، بدان که قامت خمیده ما به مانند اسبی آماده حرکت است.
هر خیره نگاهی نتواند ز تو گل چیدآتش ز تماشای تو یک چشم پر آب است
هوش مصنوعی: هیچ نگاهی نتواند از زیبایی تو گلی بردارد؛ آتش ناشی از دیدن تو چشمی پر از اشک است.
با جنگ، بدآموز مرا خوی تو کرده استمقصود من از نامه نه امید جواب است
هوش مصنوعی: جنگ، به من آموخته است که تو چگونهای. هدف من از نوشتن این نامه، انتظار پاسخ نیست.
دیوار خرابی که عمارت نپذیردمستی است که در پای خم باده خراب است
هوش مصنوعی: دیوار ویرانهای که دیگر هیچ بنایی را نمیتواند تحمل کند، نمایانگر مستی است که در زیر تاثیر یک جام شراب، بیامید و خسته شده است.
کیفیت می می برم از چهره محجوبرخسار عرقناک، مرا عالم آب است
هوش مصنوعی: من حالت و کیفیت شراب را از چهره زیبای کسی که عرق کرده است میفهمم، که خودم مانند او غرق در لطف و زیبایی هستم.
در مشت گلی نیست که صد نکته نهان نیستدر دیده صاحب نظران خشت کتاب است
هوش مصنوعی: هیچ گلی وجود ندارد که نکات و رازهای فراوان در آن نباشد. برای افرادی که در زمینه خود تخصص دارند، هر چیز از جمله یک کتاب، پر از اطلاعات و معانی عمیق است.
هر کس که خموش است درین میکده صائبچون کوزه لب بسته پر از باده ناب است
هوش مصنوعی: هر کسی که در این میکده سکوت کرده، مانند کوزهای است که دهانهاش بسته است، ولی درونش پر از شراب خالص و ناب است.