غزل شمارهٔ ۲۱۳۰
هوش مصنوعی: این شعر درباره اهمیت و بزرگی دل و جایگاه آن در دنیای انسان‌ها صحبت می‌کند. شاعر به ما می‌گوید که فهم و درک عمیق از عشق و احساسات به سادگی برای همه قابل دسترسی نیست و دل بزرگ و با همت می‌تواند بر هر دو جهان غلبه کند. او به زیبایی و عظمت عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که در دل هر انسان گنجینه‌ای بزرگ نهفته است. هر مکان و وضعیتی که انسان در آن قرار دارد، اگر از دل ناب و عاشقانه برخوردار باشد، بزرگ و ارزشمند خواهد بود. شعر در نهایت به این نکته می‌رسد که در هر جا که برود، انسان فرزانه و با دل بزرگ، ارزشی بی‌نظیر دارد.
دل در نظر مردم فرزانه بزرگ استطفلان چه شناسند که دیوانه بزرگ است
هوش مصنوعی: دل در نظر افراد باهوش و خردمند ارزش و بزرگی دارد، اما کودکان چه میدانند که این دل چگونه دیوانهای بزرگ است.
چون اشک، فکندن ز نظر هر دو جهان راسهل است، اگر همت مردانه بزرگ است
هوش مصنوعی: در جان یک مرد بزرگ و با اراده، رهایی از شر هر دو دنیا به سادگی اشک ریختن است.
از بی ادبان کعبه گل می گذراندبا دل به ادب باش که این خانه بزرگ است
هوش مصنوعی: بیاحترامی در کنار مکانهای مقدس جایی ندارد و لازم است با احترام و ادب در این مکانها حاضر شویم، زیرا آنها جایگاههای با ارزشی هستند.
با وسعت مشرب چه بود کوه غم عشق؟در حوصله تنگ تو این دانه بزرگ است
هوش مصنوعی: غم و درد عشق در مقایسه با وسعت روح و احساسات انسان هیچ است. اما در وجود تو که ظرفیت و حوصلهات محدود است، این احساس بزرگ و سنگین به نظر می‌رسد.
دارد صدف از سینه هر قطره دلتنگهر چند که آن گوهر یکدانه بزرگ است
هوش مصنوعی: هر قطره از این دنیای دلتنگ، همچون صدفی است که درون خود یک مروارید بزرگ و بی‌نظیر را دارد.
در ذره به حشمت نگرد دیده عارفهر خرد درین گوشه میخانه بزرگ است
هوش مصنوعی: در یک ذره، عظمت و بزرگی خداوندی وجود دارد که عارفان به آن توجه میکنند. همه چیز در این گوشه، حتی یک میخانه کوچک، دارای ارزش و اهمیت خاصی است.
در پله میزان نظر، سنگ کمش نیستچون کعبه به چشمی که صنمخانه بزرگ است
هوش مصنوعی: در مقیاس ارزشگذاری، سنگی که بر روی آن قرار دارد کم ارزش نیست، مانند کعبه که در چشمی که به آن نگاه می‌کند، بزرگ و با ارزش است.
خون در خور پیمانه دهد ساقی دورانمغرور نگردی که ترا خانه بزرگ است
هوش مصنوعی: ساقی، در حالی که خون در پیمانه میریزد، به تو می‌گوید که مغرور نشوید، زیرا برای شما منزلت و مقام بزرگی وجود دارد.
در پایه خود هیچ کسی خرد نباشدتا جغد بود ساکن ویرانه بزرگ است
هوش مصنوعی: هرگز کسی نیست که در منطق و خرد خود قابل توجه باشد، تا زمانی که جغد در ویرانهای بزرگ زندگی کند.
بر توست فلک ها ز پریشان سفری تنگخود را چو کنی جمع تو، این خانه بزرگ است
هوش مصنوعی: اگر تو به خودت سامان دهی و دقت کنی، جای تو در این جهان بسیار وسیع و بزرگ است، و موانع و مشکلات مانند سفرهای تنگ و محدود، دیگر در برابر تو نخواهند بود.
در کعبه و بتخانه ز گفتار دلاویزهر جا که رود صائب فرزانه بزرگ است
هوش مصنوعی: هر کجا که صائب برود، چه در کعبه و چه در بتخانه، کلام او زیبا و دلنشین است و توانایی او در بیان همواره بزرگ و قابل احترام خواهد بود.