غزل شمارهٔ ۲۳۲۰
هوش مصنوعی: این شعر درباره غفلت و خواب آلودگی دل و چشم انسان‌هاست که به تیره‌گی و دوری از حقیقت می‌انجامد. شاعر تأکید می‌کند که در غفلت، انسان از زیبایی‌ها و لطافت‌های زندگی غفلت می‌کند و بسیاری از امور معنوی و روحی را از دست می‌دهد. همچنین اشاره به این دارد که شوق و عشق می‌تواند انسان را از این خواب غفلت بیدار کند و به سمت حقیقت و نور هدایت کند. در نهایت، با وجود مشکلات و موانع، شور و شوقی در دلها هست که می‌تواند باعث بیداری و حیات دوباره در انسان‌ها گردد.
غفلت دل از شراب ناب می گردد زیادتیرگی آیینه را از آب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: غفلت قلب از نوشیدن شراب خالص موجب میشود که تیرگی در آن بیشتر شود، مانند اینکه آینه از آب، تاریکتر میشود.
چشم و دل را پرده های خواب غفلت می شودکم خرد را هر قدر اسباب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: چشم و دل انسان تحت تأثیر خواب و بیخبری قرار میگیرند و کسانی که آگاهی کمتری دارند، هر چه قدر امکانات و وسایل فراهم باشد، باز هم دچار غفلت بیشتری میشوند.
شمع در فانوس خود را جمع سازد بیشترنور دل در گوشه محراب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: شمع وقتی در جعبهاش جمع میشود، نوری که در دل دارد، بیشتر در گوشهای از محراب پخش میشود.
رومتاب از خلق در دولت که چون گردد بلندگرمی خورشید عالمتاب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: به دنیای مردم نروم، زیرا وقتی در اوج باشم، مانند خورشید میدرخشم و شکوفا میشوم.
چشم می گردند چون شبنم سراپا اهل دلغافلان را در بهاران خواب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: چشمها مانند شبنم میچرخند و اهل دل را که غافلاند، در بهار به خواب میبرد.
شور عالم نیست ما را مانع از وجد و سماعوقت طوفان گردش گرداب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: ما در این دنیا هیچ مانعی را فراموش نمیکنیم و در هنگام طوفان و چرخش مشکلات، باز هم شور و حال خود را حفظ میکنیم.
خارخار شوق هر کس را به دریا آورداز خس و خاشاک چون سیلاب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: شور و شوق هر فردی را به سمت دریا میکشاند و مانند سیلاب، از علفهای هرز و زبالهها میگذرد و به وفور افزایش مییابد.
تشنگان را می گذارد نعل در آتش سرابسوزش پروانه در مهتاب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: تشنگان را در آتش عطش میگذارد و سراب، نمایانگر آتش سوزان پروانهای است که در نور مهتاب افزایش مییابد.
عالم آب از دل من زنگ کلفت می بردگرچه زنگ آیینه را از آب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: اگرچه آب می‌تواند زیبایی و صفای دل را افزایش دهد و زنگار را از آن بزداید، اما این به معنای آن نیست که آب خود نیز همیشه خالص و بیعیب است. گاهی آب هم می‌تواند عیوب و زنگارهایی به همراه داشته باشد که بر روی دل و وجود آدمی تأثیر میگذارد.
در مقام فیض، غفلت زور می آرد به منخواب من در گوشه محراب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: در فضای فیض و رحمت، غفلت و نسیان به سراغم میآید و خواب و خواب آلودگیام در گوشهی محراب، مدام افزایش مییابد.
شهپر پرواز هم باشند روشن گوهراننشاه می در شب مهتاب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: پرواز مشترک آنهایی که دارای نور و زیبایی هستند، در شبهای ماهتاب مانند درخشش میشود و باعث افزایش جلوه و زیبایی میگردد.
شور دلها بیش شد صائب زخط سبز یاردر بهاران چشمه ها را آب می گردد زیاد
هوش مصنوعی: دلها پر از شوق و شادی شده است، زیرا خط سبز محبوب در بهار، باعث شده که چشمهها آب بیشتری را روانه کنند.