غزل شمارهٔ ۲۶۰۴
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حالاتی از عشق و نیایش می‌پردازد. شاعر از جذابیت‌های عشق و پرسمان‌های دورن‌ساز آن سخن می‌گوید. او به دو زلف معشوقه‌اش اشاره می‌کند که مانند عود خام در آتش می‌سوزد و زیبایی لبخند معشوقه‌اش را با صبحی تازه مقایسه می‌کند. شاعر به انحای مختلف به تداخل عشق و درد و زیبایی اشاره دارد و به وضوح بیان می‌کند که در این بزم عشق، عقل و هوش آدمی از بین می‌رود و انسان به بی‌خبری و مستی می‌رسد. در نهایت، او به جنون ناشی از عشق پرداخته و می‌گوید که در هنگامه‌ای که دادی از دل عاشق به گوش می‌رسد، شور و شوق بیشتری ایجاد می‌شود.
در گذر از گفتگو تا ساغر هوشت دهندجنت در بسته از لبهای خاموشت دهند
هوش مصنوعی: در حین صحبت و گفتگو، تو را به نوشیدن از شیشهٔ هوش دعوت میکنند، در حالی که بهشتی که در آن قرار داری، از لبان بیصدا و خاموش تو برمیخیزد.
سرمپیچ از گوشمال آن دو زلف عنبرینتا لبی خندانتر از صبح بناگوشت دهند
هوش مصنوعی: موهایم را از عطر خوش آن دو زلف پیچیده در هم میکنم، تا لبهایی که لبخندشان از صبح زود زیباتر است، به من هدیه شود.
پاره دل را چو عود خام بر آتش گذارتا پریزاد سخن را سر به آغوشت دهند
هوش مصنوعی: دل شکستهات را مانند چوب عود خام بر آتش بگذار تا دختران پریچهره گفتار شیرین را در آغوشت قرار دهند.
تا نگردد خانه زنبور، دل از زخم نیشنیست ممکن در گلستان جهان نوشت دهند
هوش مصنوعی: برای اینکه در گلستان دنیا از زیباییها و لذتها بنویسیم، نخست باید دردها و مشکلات را پشت سر گذاشت و به جایگاه امنی رسید. همچنان که خانه زنبور به آرامش نیاز دارد، دل ما نیز باید از زخمها رهایی یابد تا بتوانیم از زیباییها سخن بگوییم.
لنگر تمکین این بزم است بیهوشی ترامی روی بیرون ازین محفل اگر هوشت دهند
هوش مصنوعی: این محفل از سکوت و آرامش پر شده و تو اگر به خودت بیایی و هوشیار شوی، شاید بخواهی از این جمع خارج شوی.
بر تو از گوش گران این وحشت آبادست خوشزود در فریاد می آیی اگر گوشت دهند
هوش مصنوعی: اگر کسی به تو گوش کند و به حرفهای تو توجه کند، میتوانی با آرامش به او فریاد بزنی، اما اگر کسی بیتوجه باشد، همین وحشت و اضطراب در دل تو باقی میماند.
چون نجوشی در خم گردون ز روی اختیارجوش بیتابی مزن صائب اگر جوشت دهند
هوش مصنوعی: اگر خود را از روی اختیار به خروش نیاوری، عواطف خود را بیدلیل بروز نده، صائب؛ زیرا اگر چیزی در درونت به جوش آید، آن را به اجبار نمیتوان پیشبینی کرد.