غزل شمارهٔ ۲۸۷۵
هوش مصنوعی: این شعر با زبان زیبا و احساسی، به بیان غم و دلتنگی و عاشقانه‌های بی‌پایان شاعر می‌پردازد. شاعر از دل دیوانه‌اش سخن می‌گوید که تحت تأثیر درد و شوقی عمیق قرار دارد و هیچ کدام از این احساسات از او دور نمی‌شوند. او به ناتوانی در فرار از عشق و درد ناشی از آن اشاره می‌کند و از وضعیت دشوار خود که به هیچ وجه بهبود نمی‌یابد، ابراز نگرانی می‌کند. فنون و تکنیک‌های لباس پوشانده بر این احساسات، و مضمون‌های غم و جدایی، ابعاد مختلف عشق را در اشعارش بررسی می‌کند. در نهایت، شاعر نشان می‌دهد که هیچ چیز نمی‌تواند او را از احساس وابستگی‌اش دور کند و همچنان در پی آن امید و آرزوهاست.
دل دیوانه من از سپاهی بر نمی گردددم شمشیر برق از هر گیاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: دل دیوانه من هرگز از حمله یک سپاه به عقب نمیآید، همانطور که نور تند شمشیر از هر گیاهی دور نمیشود.
طلبکار تو از شوق آتشی در زیر پا داردکه چون سیلاب از هر سنگ راهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: کسی که از تو چیزی میخواهد، به خاطر شوق و هیجانش آتشی زیر پایش احساس می‌کند که مانند سیلاب از هر جایی عبور می‌کند و به جایی برنمیگردد.
مگر خودروی گردان گردد از بیداد آن بدخووگرنه این ورق از هیچ آهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: اگر به دلیل ستم و بدرفتاری آن فرد بدخُو، اوضاع تغییر نکند، این وضعیت با هیچ آرزویی بهبود نخواهد یافت.
سزای خاکمال خط مشکین است رخساریکز او مطلب روا هرگز نگاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: کسی که چهرهاش سیاه است، سزاوار عذاب و تحقیر است. چرا که از چهرهاش هیچ مطلب خوبی استخراج نمیشود و هرگز نگاه به او نمیکنیم.
غبار خط نگردد مانع نظاره عاشقکه صاحبدل زهر گرد سپاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: غبار و خاکی که بر روی خط نوشتهها نشسته، نمی‌تواند مانع دیدن عاشق شود. زیرا فردی که دلش پاک و باصفاست، به سادگی از زهر و خطرات دوری نمیکند.
رخ امید ما ای قبله گاه آرزومندانزبر گرداندن طرف کلاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: چهره امید ما، ای معبود آرزوهای مشتاقان، زمانی که برگردانیم، دیگر برنمیگردد.
کدامین ناصح بیدرد می آید به بالینم؟کز این ماتم سرا ابر سیاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: کدام مشاور بیاحساس به سراغ من میآید؟ چرا که از این خانهی غم، ابر سیاهی برنمیگردد.
کدامین مرغ شب بی آشیان آرام می گیرد؟بغیر از دل که از زلف سیاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: کدام پرنده شب در absence of سرپناه آرام میگیرد؟ بهجز دل که به خاطر زلف سیاه محبوبش نمی‌تواند آرامش پیدا کند.
منم کز روی آتشناک او بی بهره ام، ورنهکدامین خار ازو زرین گیاهی بر نمی گردد؟
هوش مصنوعی: من از زیبایی و جذابیت او بینصیبم و اگر نبود این حسرت و دوری، هیچ گیاهی نمیتوانست از خارهای او به طلا تبدیل شود.
مخوان افسون که دل چون چشم از پرواز بیتابیبه جای خویش از هر برگ کاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: دل به مانند چشمی که از شوق پرواز نمی‌تواند در جای خود آرام بگیرد، به هیچ افسون و فریبی توجه نمیکند و از هر چیز کوچک و بیاهمیت نمی‌تواند برگردد.
کدامین بی سر و پا می گذارد رو درین وادی؟کز اقبال جنون صاحب کلاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: کدام فرد بیسر و پا است که در این مسیر قدم میگذارد؟ چرا که از روی خوششانسی و دیوانگی، کسی که کلاهی دارد، برنمیگردد.
زمحراب دو ابروی تو ای روشنگر دلهارخ امید ما از هر گناهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: از چشمهای دلانگیر تو، ای روشنکنندهی دلها، امید ما هرگز به خاطر گناهی که کردهایم، از بین نمیرود.
زچشم بد خدا خورشید تابان را نگه داردکه خشک از چشمه اش هرگز نگاهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: خداوند از چشم بد محافظت می‌کند تا نور تابان خورشید را حفظ کند، زیرا چشمه زندگی هرگز نمی‌تواند نگاهی به خشکی برگرداند.
اگرچه دشت پیمایی به مجنون ختم شد صائبره یک روزه ما را به ماهی بر نمی گردد
هوش مصنوعی: هرچند که سفر و تلاش در دشت عشق به داستان مجنون و لیلی انجامید، اما مسیر کوتاه ما به هدف و مقصودمان نخواهد رسید.