غزل شمارهٔ ۲۹۲۸
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت معشوق و احساسات شاعر نسبت به او می‌پردازد. شاعر با استفاده از تمثیل‌ها و تصاویری زیبا، از قبیل گل، طوطی و جام‌های میخانه به وصف معشوق و تاثیر او بر دل و جان خود می‌پردازد. او به نوعی حسرت و غم از غربت و فراق را نیز در کلمات خود می‌آرد، و همچنین به بی‌احساسی و پوچی خودپرستان اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر توصیفاتی دلنشین از لب‌ها و چهره معشوق ارائه می‌دهد و به عشق و زیبایی‌های نهفته در آن می‌پردازد.
مه ناشسته رو کی رتبه دلدار من دارد؟که با آن تازگی گل حکم تقویم کهن دارد
هوش مصنوعی: صورت خالکوبی شده بر چهرهی ماه، آیا کیست که بتواند مقام محبوب من را داشته باشد؟ آن چهره که به تازگی گل میسوزد و عمری به تقویم کهنه گواهی می‌دهد.
مرا آیینه رویی مهر حیرت بر دهن داردخوشا طوطی که از آیینه میدان سخن دارد
هوش مصنوعی: مرا چهرهای زیبا و دلربا است که حیرت و شگفتی را در چهرهام نمایان میسازد. خوشا به حال طوطی که از جلوههای زیبایی در آینه، سخن میگوید و میتواند با این جلوهها ارتباط برقرار کند.
لب لعلی که می دارد دریغ از من تبسم رازخط در چاشنی صد طوطی شکرشکن دارد
هوش مصنوعی: لبی که همانند لعل است، به من تبسم نمیکند و از آن خط زیبایی که دارد، شکرشکن طوطی مانند میباشد.
ندارد دیده دریانوردان نور یعقوبیوگرنه هر حبابی یوسفی در پیرهن دارد
هوش مصنوعی: دریانوردان، نوری مثل نور یعقوب (که به یوسف اشاره دارد) ندارند؛ و اگر داشتند، هر حبابی که در دریا میبینند، مانند یوسف در لباسش میدرخشید.
درین میخانه پرشور هر جامی که می بینمزیاد لعل سیراب تو آتش در دهن دارد
هوش مصنوعی: در این میخانه پرهیجان، هر جامی که میبینم، پر از لعلهای زیباست که شوری همچون آتش در دل دارد.
قفس کم نیست از گلزار اگر باشد فراموشیمرا دلگیر از غربت همین یاد وطن دارد
هوش مصنوعی: اگرچه در گلزار قفسهای زیادی وجود دارد، اما فراموشی من باعث غمگینیام از دوری و جدایی است و تنها چیزی که یادآور وطنم است، همین یاد و خاطرۀ آن است.
درین محفل چراغی بر نسیم صبح می خنددکه از فانوس با خود خلوتی در انجمن دارد
هوش مصنوعی: در این جمع، چراغی وجود دارد که به نسیم صبح میخندد و این نسیم، از فانوس خود به تنهایی و با آرامش در این محفل حضور دارد.
تن آسانی نگیرد دامن دلهای روشن راکه شبنم نعل در آتش زگلهای چمن دارد
هوش مصنوعی: تن آسانی نمیتواند دامن دلهای پاک و روشن را آلوده کند، زیرا شبنم مانند نعل در آتش، بر گلهای چمن اثر میگذارد.
ندارد استخوان خودپرستان مغز آگاهیجهان پوچ را گر هست مغزی، خودشکن دارد
هوش مصنوعی: افراد خودپسند و خودمحور، درکی از حقیقت و واقعیت جهان ندارند. اگر هم ذهنی دارند، آن به خودشان آسیب میزند و به آنها کمک نمیکند.
اگرچه چون قلم صد سینه چاکش هست هر جانبسخن نازی که دارد با من عاشق سخن دارد
هوش مصنوعی: هرچند که او مانند قلمی که صد دلداده دارد، از هر سو سخن زیبا و نازکی دارد، اما علاقهاش به من، عاشقانه است.
خبر زان گوهر نایاب هر موجی کجا یابد؟که از گرداب، دریا مهر حیرت بر دهند ارد
هوش مصنوعی: هر موج دریا نمیتواند از آن گوهر نایاب خبری به دست آورد، زیرا در دل گردابهای عمیق، دریا خود با حیرت و زیباییاش روبهرو است.
مرنجان از نقاب ای سنگدل آن روی نازک راکه یوسف را لطافت بی نیاز از پیرهن دارد
هوش مصنوعی: ای سنگدل، دل مرا آزرده نکن؛ زیرا آن روی نازک و زیبا همانند یوسف است که لطافت و زیباییاش به پیرهن نیاز ندارد.
دهان می کند خوش از خمار آن لب میگونعقیقی کز شفق خورشید تابان در دهن دارد
هوش مصنوعی: دهان با لذت درباره آن لب زیبای میگون صحبت می‌کند، که مانند سنگ عقیق میدرخشد و درخشش آن از تابش خورشید سرخ رنگ میآید.
کجا زیر نگین آرد دل پرخون من صائب؟سهیلی را که صد خونین جگر همچون یمن دارد
هوش مصنوعی: دل پرخون من کجا میتواند زیر نگین قرار بگیرد؟ همانطور که یک پرنده زیبا مانند سهیل دارای جگرهای خونین و مشکلات بسیار است، قلب من هم با درد و غم بسیار مواجه است.