غزل شمارهٔ ۳۲۲۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بیان حقیقت‌هایی در مورد عشق و آرزوها می‌پردازد. او به این نکته اشاره می‌کند که تمنا و آرزوها از دل کسانی که گرفتار شهوت هستند، به راحتی بیرون نمی‌آید و مانند مگسی که نمی‌تواند از قید خود آزاد شود، انسان‌ها نیز به راحتی نمی‌توانند از قید و بندهای دنیوی رها شوند. شاعر در ادامه اشاره می‌کند که در محافلی که عشق و محبت حاکم است، صدا و ناله‌اش به گوش کسی نمی‌رسد و تنها در درون خود با احساساتش می‌جنگد. در نهایت، او به مخاطب می‌گوید وقتی به دریا و عمق عشق می‌افتی، تلاش برای نجات خود فایده‌ای ندارد، زیرا عشق مانند دریای آتش می‌باشد که تنها درد و نافرجامی به همراه دارد. شاعر در این اشعار از تضاد بین آزادی و قید و بندها و نیز عشق و درد سخن می‌گوید.
تمنا از دل اهل هوس بیرون نمی آیدکه حرص شهد از جان مگس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: خواسته و خواهش از دل کسانی که فقط به لذتهای دنیوی فکر میکنند، نمی‌تواند به حقیقیترین شکل خود بروز کند. مانند اینکه حریص بودن مگس برای شهد، ناشی از ذات اوست و نمی‌تواند از خود بیرون بیاید.
به مرگ از قید تن، تن پروران را نیست آزادیکه مرغ بی پر و بال از قفس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: آزاد شدن از محدودیتها و مشکلات بدنی، برای کسانی که فقط به لذتهای مادی وابستهاند، ممکن نیست. همانطور که یک پرنده بدون پر و بال نمی‌تواند از قفس خارج شود، آنها نیز نمی‌توانند از بندهای دنیوی رها شوند.
زخط کوتاه شد از کوی او پای هوسناکانکه شب تاریک چون گردد مگس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: کوتاهی خط نشان میدهد که عشق و جذابیت کسانی که به آنها دل بستهایم، مانع از خروج ما از مسیر صحیح شده است. در تاریکی شب، مانند مگس که از تاریکی نمی‌تواند بیرون بیاید، ما نیز در این تاریکی گرفتار شدهایم و نمیتوانیم به راحتی خارج شویم.
در آن وادی که من چون نقش پا از کاروان ماندمزبیم راهزن بانگ جرس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: در آن منطقهای که من مانند ردپایی از کاروان جا ماندهام، صدای جرس و نشانهی راهزن به گوش نمی‌رسد.
در آن محفل که من بردارم از لب مهر خاموشیصدا غیر از سپند از هیچ کس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: در آن جمعی که من در آن حضور دارم و لبهای محبت و سکوت را برمیدارم، جز از عشق و محبت، صدای دیگری از کسی شنیده نمیشود.
پریشان کرد سیر باغ اوراق حواسم راخوشا مرغی که از کنج قفس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: دل و حواسم را آشفته کرده است، ولی خوشا به حال پرندهای که از گوشه قفس بیرون نمی‌آید.
مگر بال و پر موجی به فریادش رسد، ورنهبه دست و پا زدن از بحر خس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: اگر امواج دریا به کمکش نیایند، او هر چقدر هم که تلاش کند و دست و پا بزند، از دریا نجات نخواهد یافت.
زعاجزنالی خود یافتم آن گنج پنهان راکه از دل ناله بی فریادرس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: در دل خود، گنجی پنهان یافتم که از درد و نالههایم بدون هیچ فریاد و کمکی بیرون نمی‌آید.
حرامش باد رسوایی، حلالش باد مستوریمی آشامی که از بیم عسس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: نابودی و رسوایی برایش خوب نیست، اما پنهان بودنش جای تقدیر دارد. او مینوشد، اما به خاطر نگران بودن از مأموران، در مکانهایی که ممکن است دیده شود ظاهر نمیشود.
چو افتادی به بحر عشق دست و پا مزن صائبکه از دریای آتش خار و خس بیرون نمی آید
هوش مصنوعی: وقتی در عشق غرق شدی، تلاش نکن که خودت را نجات بدهی، زیرا از آتش عشق تنها خار و خس بیرون نمی‌آید.