غزل شمارهٔ ۳۲۶۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تحلیل عشق و جدایی می‌پردازد. او خواهان بازگشت یار خود از سفر است و به تحولات عاشقانه و دشواری‌های آن اشاره می‌کند. او می‌گوید که سفر عشق تکرار نمی‌شود و هر کس در این را قدم گذاشت، به خاک برمی‌گردد. شاعر به نوعی از بی‌اعتنایی به دنیا و حریص بودن انسان‌ها نیز انتقاد می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز از دست رفته به حالت اولیه‌اش برنمی‌گردد. او با استفاده از استعاره‌های مختلف، از جمله تیرهای آه و نیاز به نور، احساسات عمیق خود را درباره جدایی و حسرت بیان می‌کند و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که اگر یار خبر نیاورد، هیچ صبر و شکیبایی کارساز نخواهد بود.
چه بهشتی است که یارم ز سفر برگردداز نظر ناشده چون نور نظر برگردد
هوش مصنوعی: این دنیا به چه اندازه زیباست که وقتی محبوبم از سفر برمی‌گردد، گویی نوری که به آن نگاه شده، دوباره به دیدگانم بازمیگردد و من را شگفتزده می‌کند.
قدرت عجز اگر این است که من یافته امتیغ دندانه شود تا ز سپر برگردد
هوش مصنوعی: اگر قدرت ناتوانی اینگونه باشد که من درک کردهام، پس مانند تیغی دندانهدار میشود که از سپر باز میگردد.
سفر عشق محال است مکرر نشودهرکه این راه به پا رفت به سر برگردد
هوش مصنوعی: سفر در مسیر عشق هرگز تکرار نمی‌شود. هرگز کسی که این راه را پیموده است، نمیتواند به همان شکل به نقطهی آغاز برگردد.
نه چنان رفته ام از خود که به خود باز آیمبه دل سنگ محال است شرر برگردد
هوش مصنوعی: من آنچنان از خود دور شدهام که بازگشت به خود برایم غیرممکن است. مانند سنگ، خفته و بیعاطفهام، و گویی شعلهای در دل من وجود ندارد که دوباره شعلهور شود.
ترک دنیا نکند حرص به دست افشاندنمگس خیره مکرر به شکر برگردد
هوش مصنوعی: انسانی که به طمع دنیا و مال دنیا دست بزند، نمیتواند از دنیا کنارهگیری کند. مانند مگسی که به شکر میچسپد و بهطور مکرر به سمت آن برمی‌گردد.
تیر آه من و اندیشه ز گردون، هیهاتناوک سخت کمان کی ز سپر برگردد؟
هوش مصنوعی: ناله و درد من و تفکر درباره آسمان، چه بعید است که تیر سرسخت کمان به سپر برگردد.
رم آهو که عنانش به کف خودرایی استبه تماشای تو ای طرفه پسر برگردد
هوش مصنوعی: آهو که به خاطر خودخواهی خود در حال فرار است، به خاطر تماشای تو ای پسر زیبا، به سمت تو برمی‌گردد.
از غریبی دل خود همچو مه بدر مخورکه به خورشید همان نور قمر برگردد
هوش مصنوعی: نگران دوری و غریب بودن خود نباش، چرا که نور ماه حتی به خورشید هم بازمیگردد.
تیر آهی که به صد زور گشایم ز جگراز نگونساری طالع به جگر برگردد
هوش مصنوعی: با تمام قدرتی که به کار میبرم، برای رهانیدن قلبم از غم و ناراحتی، اگر این دردها را از عمق وجودم بکشیم، باز هم آن احساس تلخ به قلبم برمی‌گردد.
جان شیرین نکند یاد ز دنیای خسیسبه نی خشک محال است شکر برگردد
هوش مصنوعی: زندگی شیرین انسان هرگز از یاد دنیای حقیر و کم ارزش نمیرود، مثل اینکه شکر از نی خشک بازگردد.
عمر چون رفت ز کف، سود ندارد افسوسکی به نیسان ز صدف آب گهر برگردد؟
هوش مصنوعی: زمانی که عمر از دست رفت، افسوس خوردن فایدهای ندارد. همانطور که نمیتوان از صدفی که در نیسان است، آب و مروارید گرفت، نمیتوان به گذشته برگشت و فرصتی را که از دست رفته دوباره به دست آورد.
بیخبر یار مگر بر سرم آید صائبور نه آن صبر که دارد خبر برگردد؟
هوش مصنوعی: آیا ممکن است معشوق از حال من بیخبر باشد، مگر اینکه به سراغم بیاید؟ در غیر این صورت، آن صبوری که دارم خبرهایش برمی‌گردد.