غزل شمارهٔ ۳۴۷۸
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان درد و رنج‌های خود می‌پردازد و تأکید می‌کند که هیچ‌گونه تأثیری بر احساسات و دل سنگین او ندارد. او اشاره می‌کند که سیلاب‌ها و مشکلات نمی‌توانند او را تغییر دهند و محبی که در دل دارد، همچنان باقی می‌ماند. شاعر از غم و اندوه می‌گوید، اما در عین حال دلی خوش مشرب و مقاوم دارد که تحت تأثیر سختی‌ها قرار نمی‌گیرد. همچنین، وی از سختی‌های عشق و تأثیر آن بر دل سخن می‌گوید و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که علیرغم تمام آزارها و مصائب، هیچ چیز نمی‌تواند او را از مسیر خود منحرف کند.
دلش از گریه من رنگ نمی گرداندکوه را سیل گرانسنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: دل او تحت تأثیر اشکهای من قرار نمی‌گیرد، مثل اینکه سیل نمی‌تواند کوه را تغییر دهد یا تحت تأثیر قرار دهد.
بس که ویرانه ام از گرد علایق پاک استسیل در خانه من رنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: من به قدری از وابستگیها و علاقههایم خالیام که ویرانهام، و وقتی سیل به خانهام میآید، هیچ رنگی به آن نمیزند.
غم عالم چه کند با دل خوش مشرب من؟عکس بر آینه جا تنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: غم و اندوه دنیا چه تأثیری بر روح شاد و خوشذاتی من دارد؟ مانند این است که تصویر در آینه جای کمتری را اشغال نمیکند.
گرچه مضراب من از ناخن الماس بودساز من پرده آهنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: با اینکه من با مضراب بسیار با ارزشی ساز میزنم، اما موسیقی من نتایجی ندارد و تاثیرگذار نیست.
مگر از خط دل سخت تو ملایم گرددورنه سیلاب من این سنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که دل سخت تو نرم شود؟ وگرنه، اشکهای من نمی‌توانند این سنگ را به حرکت درآورند.
جگر خاک ز تیغ تو بدخشان گردیددل سنگ تو همان رنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: دل من از درد تیغ تو همچون خاکی شده است که در برابر ضربه های تند و برنده، به شدت آسیب دیده و تغییر شکل داده است. اما در عوض، دل سنگی تو تحت تأثیر این دردها و شکستگیها تغییر نکرده و بدون هیچ نشانهای از تلاطم مانده است.
روشنی آینه را می کند از جوهر پاکحسن رو از خط شبرنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: روشنی آینه از جوهر خالص و زیبایی چهره ناشی میشود و همچنان که زیبایی واقعی تحت تأثیر خطوط و نقاشیهای غیرواقعی قرار نمی‌گیرد.
دل سنگین ترا گریه ام از جا نبردزور سیلاب من این سنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: دل من از شدت غم و اندوه اینقدر سنگین شده که دیگر توانایی تحمل را ندارد. اشکهای من به اندازهای فراوان است که میتواند هر چیزی را جابجا کند، اما این دل سنگین من را نمی‌تواند تغییر دهد.
انقلاب و دل سودازده من، هیهاتچهره سوختگان رنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: انقلاب و شور و حال درونی من، هرگز چهره سوختگان را تغییر نمیدهد.
نیست از ذره من بر دل گردون باریمرکز این دایره را تنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: هیچ بار سنگینی از من به آسمان نمیرسد و این دایره زندگی را نمی‌تواند تنگتر کند.
از حضر آنقدر آزار کشیدم صائبکه سفر خلق مرا تنگ نمی گرداند
هوش مصنوعی: من آنقدر از مشکلات و سختی‌های زندگی خسته شدهام که دیگر نمیتوانم از سفر و دوری از دیگران ترسید یا احساس ناراحتی کنم.