غزل شمارهٔ ۳۵۲۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی شکایت و نارضایتی شاعر از ناپاکی و بی‌رحمی انسان‌هاست. شاعر می‌گوید که گناه یوسف به‌قدری بزرگ است که بخشش آن آسان نیست و کسی که از طبع بی‌رحمی برخوردار است، نمی‌تواند بخشایشگر باشد. او آرزو دارد که صبر و آرامش به او داده شود، زیرا در غم و ناکامی است. شاعر از بی‌توجهی به خود و عدم ارزش‌گذاری بر شخصیت و زیبایی یوسف گلایه می‌کند و می‌گوید که حتی اگر تمام ثروت‌ها به او داده شود، بی‌محبت یوسف را نمی‌پذیرد. همچنین، او بیان می‌کند که زیبایی و ارزش یوسف، باید درک و شناخته شود و نه به دست ناآگاهان سپرده شود. در نهایت، شاعر آرزوی بهشتی را دارد که در آن زیبایی‌ها و آینه‌روان به او اجازه‌ی مشاهده‌ی زیبایی را بدهند.
جرم یوسف به چه تقریب عزیزان بخشند؟بیگناهی گنهی نیست که آسان بخشند
هوش مصنوعی: آیا میتوان به سادگی خطای یوسف را نادیده گرفت؟ بیگناهی ارزشی دارد که به راحتی نمیتوان از آن گذشت.
نیست در طینت بیرحم تو چون بخشایشکاش صبری به من بی سر و سامان بخشند
هوش مصنوعی: در وجود تو که بیرحم هستی، هیچ نشانی از بخشش وجود ندارد. ای کاش به من صبری بدهند که در این بینظمی و آشفتگی زندگیام، تحمل کنم.
مورم اما عوض گوشه بی توشه خویشنپذیرم اگرم ملک سلیمان بخشند
هوش مصنوعی: هرچند که من به اندازه یک مورچه کوچک هستم، اما هرگز راضی نخواهم شد که در کمترین گوشهای بدون تو زندگی کنم، حتی اگر تمام قدرت و فرمانروایی سلیمان را به من بدهند.
گل بی خار به خار سر دیوار رسدچون زکات رخ او را به گلستان بخشند
هوش مصنوعی: گل بدون خار هم میتواند به دیوار بخورد، همانطور که وقتی زکات زیبایی کسی را به دیگران میدهند، او به گلستان تبدیل میشود.
آبرویی که بود چهره یوسف صدفشحیف باشد که به گوهرنشناسان بخشند
هوش مصنوعی: آبروی زیبا و جذاب مانند چهره یوسف، ارزش و اهمیت زیادی دارد و نباید به کسانی که آن را نمیشناسند و قدرش را نمیدانند، داده شود.
نیست کار در و دیوار عنانداری سیلکاش دیوانه ما را به بیابان بخشند
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به وضعیتی اشاره می‌کند که عوامل خارجی مانند دیوارها و درها نمیتوانند مانع از پیشرفت و جریان طبیعی زندگی شوند. او آرزو می‌کند که کاش کسانی که مانند او دیوانه و آزاد هستند، به بیابانها بروند و در آنجا زندگی کنند، جایی که آزادی عمل بیشتری داشته باشند.
چه بهشتی است اگر آینه رویان صائبتاب نظاره به چشم من حیران بخشند
هوش مصنوعی: چه بهشتی است اگر زیباییهای آینهوار باعث شود که من در حیرت و شگفتی به آنها نگاه کنم.