غزل شمارهٔ ۳۵۹۶
هوش مصنوعی: این شعر به موضوع حرص و خواستههای انسان میپردازد. شاعر به تأکید میگوید که حرص به طمع و تشنگی برای ثروت تبدیل میشود و این طمع هرگز سیر نمیشود. او مینویسد که آدم حریص هیچ گاه آرامش ندارد و به عاقبت کارش توجهی ندارد. همچنین، اشاره میشود که در زندگی، اگر تلاش بیحاصل باشد، ممکن است فرد زحمت و درد را متحمل شود. اهمیت زمان و پیگیری خواستهها به تصویر کشیده شده و به نوعی به سخره گرفتن حرص و فریب خوردن انسانها از آن پرداخته میشود. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید دارد که واقعیات زندگی نشان میدهد که در تلاش برای کسب ثروت و دنیا، انسان ممکن است به چیزهای معنوی و عمیقتر بیتوجه بماند.
حرص را تشنگی افزون به زر و مال شودچشم آیینه کجا سیر ز تمثال شود؟
هوش مصنوعی: حرص و طمع به طوری است که مانند تشنگی به دنبال طلا و ثروت میافتد و هیچ وقت سیر نخواهد شد، مانند اینکه آیینه نمیتواند از تماشای تصویر خود سیر شود.
بهره خواجه ز اسباب به جز محنت نیستعرق از بار گران قسمت حمال شود
هوش مصنوعی: خواجه فقط از زحمت و دردسر بهره میبرد، و کسی که بار سنگین را به دوش میکشد، باید عرق بریزد و رنج ببرد.
تا نمیرد، ز تردد نکشد پای حریصراحت مور در آن است که پامال شود
هوش مصنوعی: هرگاه که انسانی طمع و حرص داشته باشد، نخواهد توانست به آرامش و راحتی دست یابد. او همچنان درگیرشت و تردد است تا زمانی که به هدف خود برسد، و در این بین ممکن است آسیب ببیند یا مورد ستم واقع شود.
می دود بس که پی خرمن مردم چشمتپوست وقت است بر اندام تو غربال شود
هوش مصنوعی: چشمات به جستوجوی مردم و خرمنهایشان در حال حرکت است، در حالی که وقت به سرعت میگذرد و اندام تو به نوعی از دست میرود و دچار تغییر میشود.
چون شب تار به یک روز سیه می سازیگر ترا روی زمین نامه اعمال شود
هوش مصنوعی: شبی که تاریک است، میتوانی با یک روز بد، همه چیز را خراب کنی، اگر عملکردت در زمین به این نحو باشد.
به شکستی که ز دوران رسد آزرده مباشکه قفس چون شکند شهپر اقبال شود
هوش مصنوعی: اگر به سختیها و شکستهایی که زمان به سراغتان میآورد دچار ناامیدی نشوید، بدانید که وقتی قفس شکسته شود، پرواز به سوی موفقیت ممکن خواهد شد.
مصلحت نیست ز شیرین سخنان خاموشیزنگ آیینه بود طوطی اگر لال شود
هوش مصنوعی: خوب نیست که از سخنان شیرین و دلنشین کسی دوری گزینی، مانند اینکه اگر طوطی ساکت شود، صدا و زیبایی آینه خاموش میماند.
طلب دل مکن از زلف که سر می بازددزد را هرکه شب تار به دنبال شود
هوش مصنوعی: از زلف و مو درخواستی نداشته باش، زیرا دزدها در تاریکی شب به دنبال طعمه میگردند.
صائب از چرخ همین کام تمنا داردکه سرش در قدم سرو تو پامال شود
هوش مصنوعی: صائب آرزو دارد که همین سرنوشت، باعث شود که به تازیانه عشق تو سزاوار باشد و کوچک و فروتن در کنار تو قرار گیرد.