غزل شمارهٔ ۳۷۰۴
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی معنای جاودانگی و ناپایداری امور می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که زندگی انسان‌ها پس از مرگ ادامه نمی‌یابد و برای دست‌یابی به جاودانگی، باید از دنیای مادی دست کشید. او احساس سبکی و رهایی از تعلقات دنیوی را تجربه کرده و بر این باور است که انسان با رهایی از بارهای سنگین می‌تواند به آرامش دست یابد. شاعر از اهمیت آبرو و مقام معنوی خودش نیز سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که در دنیای پر از تزویر، تنها از طریق پاکی و صداقت می‌توان به حقیقت رسید. همچنین، او به عشق و حسرت‌های مربوط به آن نیز اشاره می‌کند، و نشان می‌دهد که این احساسات در زندگی چه تأثیری دارند. به طور کلی، شعر به تفکر درباره ارزش‌ها و چالش‌های زندگی اشاره دارد.
نمرده، عمر کسی جاودان نمی‌گرددخراب تا نشود این دکان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: تا زمانی که کسی نمرده باشد، عمر هیچکس بهطور جاودان ادامه نخواهد داشت و تا وقتی که بستر زندگی از بین نرود، هیچچیز تغییر نمیکند.
چنان ز قید تعلق سبک برآمده‌امکه از خمار سر من گران نمی‌گردد
هوش مصنوعی: من به قدری از وابستگیها آزاد شدهام که حتی آثار سنگینی خمار بر سرم احساس نمیشود.
مرا بس است همین آبرو که سجده منغبار خاطر آن آستان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: برای من همین اعتبار کافی است که سجدهام بر درگاه معشوق ذرهای از خاک آنجا نمیشود.
ز بس که شکوه خونین به روی هم فرش استچو غنچه در دهن من زبان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و عظمت دردناک، مانند زیبایی غنچهای که در دهان من است، نمیتوانم چیزی بگویم.
تو از گداز سخن چون هلال تا نشویزبان خامه ثریافشان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: زمانی که تو به سخن و بیان خود تسلط پیدا نکنی، نمیتوانی به خوبی و به شکلی زیبا و پرشور از آنچه در درونت هست، صحبت کنی.
گرانی و سبکی گرچه ضد یکدگرندکسی سبک نشود تا گران نمی‌گردد
هوش مصنوعی: سنگینی و سبکی هرچند که با هم متضاد هستند، اما هیچ کس نمیتواند سبک باشد مگر اینکه قبلاً سنگین شده باشد.
هزار سبحه تزویر هست در گردشدر آن حریم که رطل گران نمی‌گردد
هوش مصنوعی: در آن مکان، هزاران رشته تزویر و فریب در حال چرخش است، اما حتی وزن سنگین و گرانباری هم تغییر نمیکند.
فلک نمی‌کشدت چون کمان به جانب خودز بار درد قدت تا کمان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر درد و سختی که بر دوش توست، تو را مانند کمانی به سمت خود نمیکشد؛ چون فقط کسی که قد بلندی دارد، می‌تواند کمان را به سمت خود بچرخاند.
کدام قافله پا می‌نهد به وادی عشقکه ذره‌ذره چو ریگ روان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: کدام گروه به راه عشق قدم میگذارد که هر چه جلوتر میروند، مثل دانههای شن به آرامی و به تدریج حرکت نمیکند؟
اگرچه بلبل این باغ نغمه‌پرداز استحریف صائب آتش‌زبان نمی‌گردد
هوش مصنوعی: اگرچه بلبل در این باغ آواز میخواند و زیبا سخن می‌گوید، اما کسی مثل صائب که زبانش آتشین است، همنشین او نمیشود.