غزل شمارهٔ ۳۷۷۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی‌ها و خصوصیات مثبت عشق و مهربانی اشاره می‌کند. او می‌گوید محبت نمی‌تواند از کسی که به عشق مشغول است، دریغ شود و امیدوار است که عشق او را به مهربانی برساند. در اشعار بیان شده، خطوط معشوق به زیبایی آفتاب تشبیه می‌شود و جذابیت او به حدی است که حتی جانوری کوچک مانند مور نیز تحت تأثیر او قرار می‌گیرد. شاعر از درد و عشقش سخن می‌گوید و از بابت تأثیر مثبتی که عشق بر او گذاشته، احساس خشنودی می‌کند. در ادامه، به حسن نیت و کرم اشاره می‌شود که زمین و زمان را به هم پیوند می‌دهد. شاعر به حسرت و دلتنگی خود نیز اشاره می‌کند و می‌گوید که نمی‌خواهد روزی برسد که به خاطر عذاب محبت، از عشق خود پشیمان شود. به طور کلی، شعر به شکوه و زیبایی عشق و تأثیر آن بر زندگی انسان‌ها تأکید دارد.
نمی توان ز کرم منع باده خواران کردبه دست بسته سبو هرچه داشت احسان کرد
هوش مصنوعی: نمیتوان مانع بادهنوشان شد زیرا که به دست بسته نمیتوان سبو را نگه داشت و هر چه در توانش بود، بخشش کرد.
امید هست ترا مهربان ما سازدهمان که آتش سوزنده را گلستان کرد
هوش مصنوعی: امید دارم که مهربانی خداوند، تو را به محبت و نیکی وادار کند، همانگونه که آتش سوزان را به باغی زیبا و دلانگیز تبدیل کرد.
خط تو بر ورق آفتاب حکم نوشتشکوه حسن تو این مور را سلیمان کرد
هوش مصنوعی: نوشتهای که با خط تو بر روی ورق آفتاب ظاهر شده، نشاندهندهی زیبایی و شگفتی تو است که حتی این مورچۀ کوچک را نیز مانند سلیمان بزرگ کرده است.
ز ذوق درد تو بالید مغز من چندانکه استخوان مرا همچو پسته خندان کرد
هوش مصنوعی: به خاطر شوق و دردی که از تو دارم، مغز من به قدری شکوفا شده که استخوانهایم را مثل پستهای شاد و خندان کرده است.
کرم به اهل کرم کن از رعایت ابرمحیط، روی زمین را رهین احسان کرد
هوش مصنوعی: به نیکوکاران نیکوکاری کن و از مهربانی آسمان بهرهمند شو، زیرا زمین از لطف و احسان این نیکوکاران بهرهمند است.
به هر طرف که روی موج می زند مجنونبه نیم جلوه که لیلی درین بیابان کرد
هوش مصنوعی: مجنون در هر جا که برود، به خاطر نیم نگاهی که لیلی به او دارد، مانند موجی در این بیابان حرکت می‌کند.
لب تو سوخت دل عالمی، مگر ایزدنمک ز شور قیامت درین نمکدان کرد؟
هوش مصنوعی: لب تو آتش بر دلهای بسیاری زد، اما مگر خداوند نمک از شور قیامت در این نمکدان قرار داده است؟
مباد روز خوش آن خط بی مروت راکه چشم شوخ ترا از ستم پشیمان کرد
هوش مصنوعی: هرگز روز خوب آن شخص بیرحم را فراموش نکن که نگاه بازی تو باعث شد از ظلم خود پشیمان شود.
همان درست ازو شد شکسته اش صائباگر ز صحبت خورشید، ماه نقصان کرد
هوش مصنوعی: برخی از چیزها با وجود زیبایی طبیعیشان، ممکن است تنها به خاطر مقایسه با چیز دیگری کمتر دیده شوند. مثل اینکه اگر ماه در کنار خورشید قرار بگیرد، از زیباییاش کاسته می‌شود، حتی اگر خودشان زیبا باشند.