غزل شمارهٔ ۳۸۱۹
هوش مصنوعی: در این شعر شاعر از درد و احساسات عمیق خود سخن می‌گوید. او می‌گوید که ناله‌ای از دلش بر می‌خیزد و این درد به اندازه نسیمی است که گرد و غباری را به هوا می‌افکند. نگاه نرگس نیلوفر را کشنده‌تر از هر چیز دیگری توصیف می‌کند و می‌گوید که فتنه‌ها از آسمان می‌آید. همچنین اشاره می‌کند که حتی اگر آفتاب را در آغوش بگیرد، آه سردی از دلش برمی‌خیزد. او خود را به شمعی تشبیه می‌کند که سوختن آن باعث طلوع سبزه‌های زرد می‌شود. در ادامه، از بی‌توجهی آسمان به او و کم‌توجهی مردم نسبت به دردش سخن می‌گوید و به این نتیجه می‌رسد که دل خراب او به هیچ لشکری احتیاج ندارد و این فقط نام سیل است که از خانه‌اش بر می‌خیزد. در پایان، افسوس می‌خورد که اگر دیگران به دردم توجه می‌کردند، ناله‌های او را می‌شنیدند.
به ناله ای ز دل ما چه درد می خیزد؟ز یک نسیم چه مقدار گرد می خیزد؟
هوش مصنوعی: دل ما از درد و ناله پر شده است، مانند اینکه از یک نسیم ملایم مقدار زیادی گرد و غبار به هوا میرود. این نشاندهنده شدت احساسات و تاثیرات کوچکی است که میتوانند عمیقترین واکنشها را در ما به وجود آورند.
نگاه نرگس نیلوفری کشنده ترستکه فتنه از فلک لاجورد می خیزد
هوش مصنوعی: نگاه زیبای نرگس نیلوفری میتواند خطرناکتر از هر فتنهای باشد که از آسمان به وجود می‌آید.
اگر چو صبح کشم آفتاب را در برهمان ز سینه من آه سرد می خیزد
هوش مصنوعی: اگر مثل صبح بخواهم آفتاب را در آغوش بگیرم، از دل من همین حالا یک آه سرد بیرون می‌آید.
چو شمع موی سرم آتشین به چشم آیدز خاک سوختگان سبزه زرد می خیزد
هوش مصنوعی: مانند شمع، موی سرم درخشان و آتشین به نظر می‌آید و از خاک سوختگان، چمن زردی سر بر میآورد.
سپهر سفله که باشد که دست من گیرد؟ز خاک، مرد به امداد مرد می خیزد
هوش مصنوعی: آسمان پست و بی ارزش چه کسی میتواند به من کمک کند؟ از خاک، انسان به یاری مردان بلندهمت بلند می‌شود.
خرابی دل ما لشکری نمی خواهدز نام سیل ازین خانه گرد می خیزد
هوش مصنوعی: دل ما نیازی به سربازان و قوای نظامی ندارد، زیرا به اندازه کافی از مشکلات و بلایای زندگی رنج میبرد و به راحتی بر اثر اسم و یاد ناراحتیها در این خانه برمی‌خیزد.
نمی رسند به درد سخن سخن سنجانوگرنه ناله صائب ز درد می خیزد
هوش مصنوعی: سخندانان به عمق درد و احساس نمیرسند، وگرنه نالهی شاعر از اندوه واقعی نشأت میگیرد.