غزل شمارهٔ ۳۹۱۰
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و جذابیت سمنبران و لاله‌رخساران است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که چهره زیبا و آبدار آنها همچون جواهر است و دل عاشقان را می‌رباید. او همچنین بر این مسئله تأکید دارد که در دنیا، کسانی که دل‌های سنگی دارند در برخورد با یکدیگر شکننده‌اند و خبر از عیوب هم دارند، در حالی که خودشان از عیوب خود بیخبرند.
شاعر به نفس و روح انسانی اشاره می‌کند و می‌گوید که انسان‌ها باید از راه دور به حقیقت و آگاهی برسند. همچنین به این نکته می‌پردازد که روح مردگان ممکن است از زندگان بی‌اثرتر باشد و سوختگان ارزشمندتر از زنده‌ها هستند. در نهایت، حضور سوختگان را با ارزش می‌داند و آنها را همچون ستاره‌ها می‌داند که در روشنایی مشعل زندگی می‌درخشند.
سمنبران که به لب آبدار چون گهرندبه چهره از جگر عاشقان برشته ترند
هوش مصنوعی: سمنبران به زیبایی و نازکی میوههایی هستند که در لب آبدار مانند مروارید جلوهگری میکنند. اما چهره آنها بر اثر محبت و دلدادگی عاشقان، از زیبایی و شادابی، بیش از حد معمول میدرخشد.
نظر سیاه مگردان به لاله رخسارانکه برگریز دل ونوبهار چشم ترند
هوش مصنوعی: به چهرههای زیبا نگاه نکن که شاید دلها را به درد آورند و چشمانشان پر از اشک باشد.
به آسیای فلک دانه ای نخواهد ماندچنین که سنگدلان در شکست یکدیگرند
هوش مصنوعی: در پایان، هیچ چیزی از مفاسد و پلیدیهای دنیا باقی نخواهد ماند، همانطور که افراد بیرحم و سختدل در برخورد با یکدیگر به سختی و شکستن میافتند.
خبر ز خرده عیب نهان هم دارندبه قدر آنچه ز خود این گروه بیخبرند
هوش مصنوعی: آنها درباره عیبهای کوچک و پنهان دیگران اطلاع دارند، اما به اندازهای که از خودشان بیخبرند درباره این مسایل هم خبر دارند.
نفس چو صبح نسازند زیر گردون راستسبکروان که ازین راه دور باخبرند
هوش مصنوعی: نفس انسان مانند صبح، با صفا و روشن است. افرادی که سبکسر و بیخیال هستند، از واقعیات و دشواریهای زندگی اطلاعی ندارند و از مسیرهای طولانی آگاه نیستند.
به روشنایی شمع مزار سوگندستکه مردگان به ازین زندگان بی اثرند
هوش مصنوعی: به نور شمعی که بر مزار گذاشته شده، سوگند میخورم که مردگان از این زندگان بیاثر بهترند.
حضور سوختگان مغتنم شمر صائبکه روشنان جهان چون ستاره سحرند
هوش مصنوعی: به کسانی که در آتش عشق سوختهاند و دچار درد و رنج هستند، اهمیت بده و ارزش حضور آنها را بدان. چرا که افرادی که در اوج شادی و روشنایی به سر میبرند، مانند ستارههای صبحگاهی هستند و زودگذرند.