غزل شمارهٔ ۳۹۱۹
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به مخاطب یادآور می‌شود که نباید به موارد زودگذر و سطحی خوشحال شود. وی اشاره می‌کند که فردی نباید به بهشت و نعمت‌های دنیوی حتی اگر هم زیبا و جذاب باشند، دلخوش کند. او تأکید می‌کند که سعادت واقعی و جاودانه فقط در پیوند با خداوند و یافتن رضایت درونی است. شاعر به این نکته می‌پردازد که خوشحالی به ظاهر و موقعیت‌های موقت، انسان را از حقیقت دور می‌کند. در نهایت، مهم‌ترین پیام این است که خوشبختی واقعی درک عمیق و ایمان است، نه تکیه بر ظواهر دنیوی.
چرا به خلدبرین از خدا شوی خرسندبه جوی شیر چو طفلان چرا شوی خرسند
هوش مصنوعی: چرا از بهشت که نعمت‌های فراوان دارد خوشحال شوی، در حالی که مانند کودکان به شیر در جوی آب راضی میشوی؟
ز ماه مصر به زندان چاه ساخته ایاگر به هر دو جهان از خدا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر تو از خداوند در هر دو جهان راضی و خرسند باشی، باید بدان که تو خود را به مانند ماه در زندانی از چاه قرار دادهای.
مباد همچو سکندر درین تماشاگاهبه آبگینه ز آب بقا شوی خرسند
هوش مصنوعی: مبادا مانند سکندر در این تماشاخانه، به خاطر زیبایی بدنی که در آبگینه است، از آب زندگی خوشحال شوی.
سعادت ازلی بی حجاب می تابدچرا به سایه بال هما شوی خرسند
هوش مصنوعی: خوشبختی جاودانی بدون هیچ مانعی درخشید. پس چرا زیر سایهی پرندهای خواهی بود که تو را راضی نمیکند؟
بهشت نسیه خود نقد می توانی کردز خلد اگر به مقام رضا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر بخواهی بهشت را به طور قطعی به دست آوری، باید ابتدا در دنیا به مقام رضا و خرسندی برسی.
ز هر شکست ترا شهپری دهند چوموجاگر به حکم روان قضا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر در زندگی با مشکلات و شکستها مواجه شوی، بدان که در هر بار افتادن، فرصتی برای پرواز دوباره به تو داده می‌شود. اگر با توکل به سرنوشت و قضا و قدر به پیش بروی، خوشحال خواهی شد.
به آشنایی بیگانگان برآمده ایتو آن نه ای که به یک آشنا شوی خرسند
هوش مصنوعی: تو به دوری از آشناها عادت کردهای و نمیتوانی با یک آشنا به راحتی رابطه برقرار کنی.
بلنددار نظر را مباد چون نرگسز چشم خود به همین پیش پا شوی خرسند
هوش مصنوعی: نگاه خود را مانند نرگس از پایین نبر، بلکه باید بابت همین نگاهِ پایین از چشم خود خوشحال باشی.
ز شش جهت در روزی ترا گشاده شوداگرزعشق به درد وبلا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر در زندگیات از همه سوی درها به رویت باز شود، اما از عشق به درد و رنج دچار شوی، باید خوشحال باشی.
به خواب ناز روی همچو چشم قربانیاگر به خاطر بی مدعا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر در خواب آرام و زیبایی چهرهات را ببینم، همچون چشمهای کسی که به قربانی شدن راضی شده، اگر بدون هیچ انتظاری باعث خوشحالی من شوی.
علم شوی به طراوت چو نرگس بیماربه درد خویش اگر از دوا شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر مانند نرگس آسیبدیده، به دانش و آگاهی دست یابی، و از درد و رنج خود آگاهی یابی، در آن صورت اگر به درمان و بهبودی برسی، موجب خوشحالی تو خواهد بود.
ز فکر رزق پریشان نمی شوی صائباگر به پاره دل از غذاشوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر از فکر تأمین روزی نگران نباشی، و به خاطر دلت خوشحال شوی، آرامش بیشتری خواهی داشت.